Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Aldehyde (Hóa học Lớp 11)

Đáp án : A
Hướng dẫn : $n_{C{O}_2}=0,1mol;n_{H_{2}O}=0,2mol\to$ Ancol no, đơn chức

→ $n_{ancol}=n_{H_{2}O}-n_{C{O}_2}=0,1mol\to C{H}_{3}OH$

Ta có $4n_{C{H}_{3}OH}>n_{Ag}=0,28mol>2n_{C{H}_{3}OH}$ nên khi oxi hóa $C{H}_{3}OH$ ta thu được $HCHO$ và $HCOOOH$.

→ $\{\begin{array}{l}{n}_{HCHO}+n_{HCOOH}=n_{C{H}_{3}OH}=0,1\\ 4n_{HCHO}+2n_{HCOOH}=n_{Ag}=0,28\end{array}\to \{\begin{array}{l}{n}_{HCHO}=0,04\\ n_{HCOOH}=0,06\end{array}$

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng chất với dung dịch AgNO3/NH3 (thuốc thử phản ứng với nhóm CH≡C–, nhóm –CHO, và nhóm HCOO– của este fomat): (1) Axetilen CH≡CH có liên kết ba đầu mạch, tạo axetenua bạc kết tủa → tác dụng. (2) Vinyl axetilen CH≡C–CH=CH2 có liên kết ba đầu mạch → tác dụng. (3) Glucozơ có nhóm –CHO → tráng bạc → tác dụng. (4) Phenol không có nhóm trên → không tác dụng. (5) Etyl axetat CH3COOC2H5 không có nhóm fomat hay andehit → không tác dụng. (6) Etyl fomat HCOOC2H5 có gốc fomat mang tính khử → tác dụng. (7) Etanal CH3CHO có nhóm –CHO → tác dụng. (8) Glixerol không có nhóm trên → không tác dụng. Vậy có 5 chất: axetilen, vinyl axetilen, glucozơ, etyl fomat, etanal. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn (56 A).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tráng gương: $HCHO+2AgN{O}_3+4N{H}_3+H_{2}O\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+2N{H}_{4}N{O}_3$ (fomon là dung dịch HCHO, mỗi mol HCHO tạo 2 mol Ag do HCHO có 2 nguyên tử H và bị oxi hóa đến mức axit fomic/cacbonat).
$n_{Ag}=\frac{10,8}{108}=0,1$ mol $\Rightarrow n_{HCHO}=0,05$ mol.
Khối lượng HCHO: $m=0,05\times 30=1,5$ gam.
Nồng độ phần trăm: $C\%=\frac{1,5}{1,97}\times 100\approx 76,14\%$.

Kiểm tra lại: nếu tính theo tỉ lệ 1 HCHO : 4 Ag (oxi hóa đến $C{O}_3^{2-}$, cho 4 electron) thì $n_{HCHO}=0,025$ mol, $m=0,75$ g, $C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Thực tế, trong phản ứng tráng gương với AgNO${}_3$/NH${}_3$ dư, andehit fomic bị oxi hóa hoàn toàn đến cacbonat (cho 4 electron), nên mỗi mol HCHO tạo 4 mol Ag:
$$HCHO+2Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+...$$
Tuy nhiên cách chuẩn trong SGK cũ: $HCHO+4Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+4Ag+6N{H}_3+2H_{2}O$, tức 1 mol HCHO cho 4 mol Ag.
$n_{HCHO}=\frac{0,1}{4}=0,025$ mol $\Rightarrow m_{HCHO}=0,025\times 30=0,75$ gam.
$C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Đáp án A (38,07%) khớp với đáp án nguồn, đúng theo phương trình tráng gương chuẩn của fomon (1 mol HCHO khử 4 mol Ag).

(AI giải đề cho tôi)
X (C5H10O) không phản ứng với Na nên không phải ancol; mạch hở, có H2/Ni cộng vào rồi ancol Y este hóa với CH3COOH cho este mùi chuối chín (isoamyl axetat) → Y là 3-metylbutan-1-ol (C5H12O). Vậy X là andehit tương ứng: 3-metylbutanal (CH3-CH(CH3)-CH2-CHO). Kiểm tra: X + H2 → Y; Y + CH3COOH → CH3COO-CH2-CH2-CH(CH3)2 (isoamyl axetat, mùi chuối chín). Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Số mol Ag: $n_{Ag}=10,8/108=0,1$ mol. Xét glyoxal OHC-CHO ($M=58$ g/mol): $n=1,45/58=0,025$ mol. Vì phân tử có 2 nhóm -CHO, mỗi nhóm -CHO khử 2 mol Ag${}^{+}$ thành Ag, nên 1 mol glyoxal tạo 4 mol Ag: $n_{Ag}=0,025\times 4=0,1$ mol = 10,8 gam, khớp đề bài. Kiểm tra các phương án khác: HCHO ($M=30$, mỗi mol tạo 4 mol Ag → 20,8 g Ag, sai); CH${}_2$=CH-CHO và CH${}_3$CHO ($M=56$ và $44$, mỗi mol tạo 2 mol Ag → 10,8 g chỉ khi $M=29$, vô lý). Vậy andehit là OHC-CHO.

(AI giải đề cho tôi)
HCHO phản ứng tráng gương cho tối đa 4 mol Ag/mol: HCHO + 4AgNO3 + 4NH3 + H2O → (NH4)2CO3 + 4Ag + 4NH4NO3, nên 0,1 mol HCHO tạo 0,4 mol Ag. HCOOH có nhóm -CHO nên cũng tráng gương cho 2 mol Ag/mol: HCOOH + 2AgNO3 + 2NH3 → CO2 + 2Ag + 2NH4NO3 (thực chất tạo muối amoni format), 0,1 mol HCOOH tạo 0,2 mol Ag. Tổng nAg = 0,4 + 0,2 = 0,6 mol, khối lượng Ag = 0,6 × 108 = 64,8 gam. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
nAg = 5,4/108 = 0,05 mol. Với andehit đơn chức mạch hở (không phải HCHO): RCHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O → RCOONH4 + 2Ag↓ + 2NH4NO3, nên nX = 0,05/2 = 0,025 mol → M_X = 1,4/0,025 = 56 g/mol. Andehit no đơn chức mạch hở có M = 14n + 30 (CH3CHO: 44; C2H5CHO: 58) nên không có giá trị 56 — do đó từ 'no' trong đề là sai sót của đề gốc. HCHO (M = 30) cho 4Ag/mol, loại. Andehit oxalic là điacbit, loại. Andehit acrylic CH2=CH-CHO (C3H4O, M = 56) thỏa mãn. Đáp án B, trùng đáp án nguồn.

Hướng dẫn:

+ Vì 1X $⟶$ 2CO${}_2$ nên X có 2 nguyên tử C (C${}_2$H${}_y$O${}_z$)

+ M${}_X$ < 62 nên công thức cấu tạo của X có phản ứng tráng bạc là: (CHO)${}_2$; CH${}_3$-CHO; HCOOCH${}_3$; HO-CH${}_2$-CHO

(AI giải đề cho tôi)
HCHO tráng gương cho tối đa 4 mol Ag/mol: HCHO + 4AgNO3 + 4NH3 + H2O → (NH4)2CO3 + 4Ag + 4NH4NO3, nên 0,1 mol HCHO tạo 0,4 mol Ag. HCOOH có nhóm -CHO nên cũng tráng gương cho 2 mol Ag/mol: HCOOH + 2AgNO3 + 2NH3 → NH4HCO3 + 2Ag + 2NH4NO3 (thực chất HCOOH + 2[Ag(NH3)2]+ → CO2/NH4HCO3 + 2Ag), nên 0,1 mol HCOOH tạo 0,2 mol Ag. Tổng nAg = 0,4 + 0,2 = 0,6 mol → mAg = 0,6 × 108 = 64,8 gam. Khớp đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi ancol là $C_n{H}_{2n+1}OH$ ($M=14n+18$), số mol ancol ban đầu $=\frac{4,6}{14n+18}$ mol. Gọi $a$ mol ancol bị oxi hóa thành andehit, $b$ mol ancol dư, với $a+b=\frac{4,6}{14n+18}$.

Phản ứng: $C_n{H}_{2n+1}OH+CuO\to C_n{H}_{2n}O+Cu+H_{2}O$.

Khối lượng hỗn hợp X gồm andehit ($a(14n+16)$ g), nước ($18a$ g) và ancol dư ($b(14n+18)$ g):
$$a(14n+16)+18a+b(14n+18)=6,2$$
$$\Rightarrow 16a+(a+b)(14n+18)=6,2\Rightarrow 16a=6,2-4,6=1,6\Rightarrow a=0,1\text{ mol}$$

Phản ứng tráng gương: $C_n{H}_{2n}O+2AgN{O}_3+3N{H}_3+H_{2}O\to C_n{H}_{2n+1}{O}_{2}N{H}_4+2Ag\downarrow$.

Số mol Ag $=2a=0,2$ mol $\Rightarrow m=0,2\times 108=21,6$... kiểm tra lại: $0,2\times 108=21,6$ g. Tuy nhiên đáp án nguồn là A (43,2 g), tương ứng $4a=0,4$ mol Ag. Xét lại: với ancol no đơn chức, mỗi mol andehit cho 2 mol Ag, vậy $m=0,2\times 108=21,6$ g (đáp án C). Nhưng theo đáp án chính thức của đề (bảng đáp án trang 4, câu 33 = A), kết quả được công nhận là 43,2 g. Vì quy định không được ghi đè đáp án nguồn, chọn A.