Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Aldehyde (Hóa học Lớp 11)

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tráng gương: mỗi nhóm -CHO thông thường cho 2 mol Ag. HCHO có 1 nhóm -CHO nhưng do cấu tạo đặc biệt (2 nguyên tử H), 1 mol HCHO khử được 4 mol Ag: HCHO + 4[Ag(NH3)2]OH → (NH4)2CO3 + 4Ag + 8NH3 + 2H2O. Các chất khác: HOOC-CH2-CHO, HO-CH2-CHO, CH3-CHO chỉ có 1 nhóm -CHO thường → 2 mol Ag mỗi mol chất. Vậy đáp án D.

Định hướng tư duy giải:
• $Y\{\begin{array}{l}{C}_n{H}_{2n}O\\ H_{2}O\end{array}\to n=\frac{13,75.4-16-18}{14}=1,5\to X\{\begin{array}{l}C{H}_{3}OH\\ C_2{H}_{5}OH\end{array}\to m=\frac{0,6}{6}.(32+46)=7,8$

(AI giải đề cho tôi)
Xét số oxi hoá của carbon trong nhóm CHO của CH${}_3$CHO (+1):
(a) CH${}_3$CHO bị Br${}_2$/H${}_2$O oxi hoá thành CH${}_3$COOH (C ở nhóm COOH có số oxi hoá +3, tăng) → acetaldehyde là chất khử.
(b) Phản ứng tráng gương: Ag${}^{+}$ → Ag, CH${}_3$CHO bị oxi hoá thành CH${}_3$COONH${}_4$ → acetaldehyde là chất khử.
(c) CH${}_3$CHO + H${}_2$ → CH${}_3$CH${}_2$OH: carbon giảm số oxi hoá (+1 → −1), acetaldehyde là chất oxi hoá, không thể hiện tính khử.
(d) 2CH${}_3$CHO + O${}_2$ → 2CH${}_3$COOH: acetaldehyde bị oxi hoá → là chất khử.
Vậy có 3 phản ứng (a, b, d) trong đó acetaldehyde thể hiện tính khử → đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
(a) Sai: axetilen ($C_2{H}_2$, ankin) và etilen ($C_2{H}_4$, anken) thuộc dãy đồng đẳng khác nhau nên không phải đồng đẳng của nhau. (b) Đúng: axit fomic HCOOH chứa nhóm -CHO nên có tính khử, tráng bạc được: $HCOOH+2[Ag(N{H}_3{)}_2]OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag\downarrow +2N{H}_3+H_{2}O$. (c) Đúng: phenol là chất rắn màu trắng, ít tan trong nước lạnh. (d) Đúng: axit axetic được tổng hợp trực tiếp từ metanol bằng phản ứng carbonyl hóa: $C{H}_{3}OH+CO\stackrel{xt}{\to }C{H}_{3}COOH$. Vậy có 3 phát biểu đúng → chọn A.

Chọn đáp án B

Đáp án D

▶ $\mathrm{RC}{\mathrm{H}}_2\mathrm{OH}+\mathrm{CuO}\stackrel{{\mathrm{t}}^0}{\to }\mathrm{RCHO}+\mathrm{Cu}\downarrow +{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}\Vert \Rightarrow n_{\text{andehit}}=n_{{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}}$.
$M_Y=29\Rightarrow M_{\text{andehit}}=29\times 2-18=40\Rightarrow$ 2 andehit là HCHO và $\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3\mathrm{CHO}$.
● Dùng sơ đồ đường chéo $\Rightarrow n_{\mathrm{HCHO}}:n_{\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3\mathrm{CHO}}=2:5=2x:5x$.
$\Vert \Rightarrow n_{\mathrm{Ag}}=4\times 2x+2\times 5x=0,6\text{ mol}\Rightarrow x=\frac{1}{30}$ mol.
▶ $m=\frac{2}{30}\times 32+\frac{5}{30}\times 46=9,8(\mathrm{g})$

Đáp án B

– X có phản ứng tách H${}_2$O $\Rightarrow$ chứa OH $\Rightarrow$ loại C.

– X → Y → CH${}_3$CH(CH${}_3$)CH${}_2$OH $\Rightarrow$ X có nhánh $\Rightarrow$ loại A.

Nhìn mạch C $\Rightarrow$ loại D

Đáp án A

Ta có m_Ancol Y = 9 : 0,1 = 90.

Giả sử Y là ancol đơn chức ⇒ M_Y = M_CnH2n+1OH = 90 ⇒ n = 5,14 ⇒ Loại.

Giả sử Y là ancol 2 chức ⇒ M_Y = M_CnH2nOH2 = 90.

⇒ n = 4 (C₄H₄O₂) ⇒ X là andehit 2 chức ⇒ X tráng gương tạo 4 Ag.

⇒ n_Ag = (2,1 / 84) ×4 ×108 = 10,8 gam

Đáp án D
Vì 3 chất có số mol bằng nhau nên xem hh chỉ chứa 1 chất là $C_{\frac{4}{3}}{H}_{\frac{2}{3}}{O}_{\frac{5}{3}}$ : a(mol)
Ta có: $m_{Dungdichgiam}=m_{CaC{O}_3}-m_{C{O}_2}-m_{H_{2}O}$.
$\iff 17=\frac{4a}{3}\times 100-\frac{4a}{3}\times 44-18a\iff a=0,3$.
$\Rightarrow$ $n_{HCHO}=n_{HCOOH}=n_{(CHO{)}_2}$ = 0,3÷3 = 0,1 mol.
$\Rightarrow$ $\sum n_{Ag}$ = 0,1×(4 + 2 + 4) = 1 mol $\Rightarrow$ $m_{Ag}$ = 108 gam

Đáp số 4. Aldehyde: C₄H₉CHO: CH₃ – CH₂ – CH₂ – CH₂ – CHO, CH₃ – CH(CH₃) – CH₂ – CHO, CH₃ – CH₂ – CH(CH₃) – CHO, (CH₃)₃C – CHO.

(AI giải đề cho tôi)
Aldehyde ứng với C5H10O có dạng C4H9–CHO, tức phụ thuộc số gốc butyl (C4H9–) khác nhau. Có 4 gốc butyl: n-butyl CH3CH2CH2CH2–, sec-butyl CH3CH2CH(CH3)–, isobutyl (CH3)2CHCH2–, tert-butyl (CH3)3C–. Vậy có 4 công thức cấu tạo aldehyde: CH3CH2CH2CH2CHO; CH3CH2CH(CH3)CHO; (CH3)2CHCH2CHO; (CH3)3CCHO. Đáp số: 4.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng thí nghiệm: A tráng gương với AgNO3/NH3 đun nóng → chất có nhóm -CHO (andehit, fomat, glucozơ...). B làm Cu(OH)2 tan ở nhiệt độ thường tạo dung dịch xanh lam → chất có tính axit (axit fomic). C làm nhạt màu nước brom → chất khử (glucozơ khử Br2 thành HBr). D làm quỳ tím hóa xanh → amin (metylamin). Kiểm tra đáp án B: metyl fomat HCOOCH3 có nhóm fomat -CHO nên tráng bạc được; axit fomic HCOOH có tính axit nên hòa tan Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường: 2HCOOH + Cu(OH)2 → (HCOO)2Cu (xanh lam) + 2H2O; glucozơ có nhóm -CHO khử nước brom: CH2OH(CHOH)4CHO + Br2 + H2O → CH2OH(CHOH)4COOH + 2HBr (nhạt màu); metylamin CH3NH2 là amin làm quỳ tím hóa xanh. Các phương án khác sai: A sai vì metyl axetat không làm Cu(OH)2 tan ở nhiệt độ thường và phenol không làm quỳ hóa xanh (chỉ hóa đỏ nhạt); C sai vì fructozơ tuy có -C=O nhưng không tráng bạc được trong điều kiện thường như metanal... và glucozơ không làm quỳ hóa xanh; D sai vì metylamin không làm nhạt màu nước brom và glucozơ không làm quỳ hóa xanh. Vậy đáp án B khớp hoàn toàn, trùng với đáp án nguồn (Câu 64: B).

Y + Na → CH${}_3$-CH${}_2$-CH${}_2$-ONa + H${}_2$ ⇒ Y: CH${}_3$-CH${}_2$-CH${}_2$-OH
CH${}_2$=CH-CH${}_2$OH
CH≡C-CH${}_2$OH
CH${}_3$-CH${}_2$-CHO
CH${}_2$=CH-CHO
Các chất X thỏa mãn là: CH≡C-CHO
Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Xác định chất theo nhiệt độ sôi: X = 21°C là axetandehit (CH3CHO, sôi ~20,8°C); Y = 78,3°C là etanol (C2H5OH); Z = -75°C là axetilen (C2H2); T = 118°C là axit axetic (CH3COOH).
(a) Sai: Z là axetilen, khi tác dụng với AgNO3/NH3 tạo kết tủa axetilua bạc Ag2C2 (C2H2 + 2AgNO3 + NH3 → Ag2C2↓ + NH4NO3), đây là phản ứng tạo kết tủa chứ không phải phản ứng tráng bạc (không tạo lớp bạc sáng bám thành ống nghiệm).
(b) Đúng: T là axit axetic, tác dụng với Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường theo phản ứng trung hòa: 2CH3COOH + Cu(OH)2 → (CH3COO)2Cu + 2H2O, làm Cu(OH)2 tan tạo dung dịch xanh.
(c) Sai: X là axetandehit (C2H4O), đốt cháy: C2H4O + 5/2 O2 → 2CO2 + 2H2O, số mol CO2 = số mol H2O = 2, không lớn hơn.
(d) Đúng: Y (etanol) + T (axit axetic) với H2SO4 đặc là phản ứng este hóa tạo etyl axetat: CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O.
Vậy có 2 phát biểu đúng → chọn C.

Đáp án A

$n_{andehit}=n_{CuO}=0,06$ mol

Giả sử không có andehit fomic:

$n_{Ag}=2n_{andehit}=0,12$ mol

Theo đề bài: $n_{Ag}=0,22$ mol. Vậy có HCHO

HCHO $\to$ 4Ag (x mol $\to$ 4x mol)

RCHO $\to$ 2Ag (y mol $\to$ 2y mol)

Theo đề bài ra ta có hệ: $\{\begin{array}{l}x+y=0,06\\ 4x+2y=0,22\end{array}$

$\to$ x = 0,05 (mol); y = 0,01 (mol)

$M_{RCHO}=\frac{2,2-0,05\cdot 32}{0,01}=60$ (đvC)

$\to$ R + 31 = 60

R = 29 ($C_2{H}_5$)

Vậy 2 ancol ban đầu là $C{H}_{3}OH$ và $C_2{H}_{5}C{H}_{2}OH$.

Đáp án B.
$$n_A=\frac{0,3}{30.2}=0,005mol;n_{C{O}_2}=0,01mol;n_{H_{2}O}=0,01mol\Rightarrow A:C_2{H}_4{O}_2$$
Vì A phản ứng với Na tạo H${}_2$ và có phản ứng tráng bạc nên A có công thức cấu tạo là $HO-C{H}_2-CHO$.

Đáp án : C
Hướng dẫn : $n_{Ag}=0,03$ mol $\to n_{CHO}=0,015$
${\overline{M}}_{anđ\hat{e}hit}=\frac{0,94}{0,015}=62,67\to$ CTPT của hai andêhit là $C_3{H}_{6}O$ và $C_4{H}_{8}O$

Đáp án : A
Hướng dẫn : $n_{C{O}_2}=0,1mol;n_{H_{2}O}=0,2mol\to$ Ancol no, đơn chức

→ $n_{ancol}=n_{H_{2}O}-n_{C{O}_2}=0,1mol\to C{H}_{3}OH$

Ta có $4n_{C{H}_{3}OH}>n_{Ag}=0,28mol>2n_{C{H}_{3}OH}$ nên khi oxi hóa $C{H}_{3}OH$ ta thu được $HCHO$ và $HCOOOH$.

→ $\{\begin{array}{l}{n}_{HCHO}+n_{HCOOH}=n_{C{H}_{3}OH}=0,1\\ 4n_{HCHO}+2n_{HCOOH}=n_{Ag}=0,28\end{array}\to \{\begin{array}{l}{n}_{HCHO}=0,04\\ n_{HCOOH}=0,06\end{array}$

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng chất với dung dịch AgNO3/NH3 (thuốc thử phản ứng với nhóm CH≡C–, nhóm –CHO, và nhóm HCOO– của este fomat): (1) Axetilen CH≡CH có liên kết ba đầu mạch, tạo axetenua bạc kết tủa → tác dụng. (2) Vinyl axetilen CH≡C–CH=CH2 có liên kết ba đầu mạch → tác dụng. (3) Glucozơ có nhóm –CHO → tráng bạc → tác dụng. (4) Phenol không có nhóm trên → không tác dụng. (5) Etyl axetat CH3COOC2H5 không có nhóm fomat hay andehit → không tác dụng. (6) Etyl fomat HCOOC2H5 có gốc fomat mang tính khử → tác dụng. (7) Etanal CH3CHO có nhóm –CHO → tác dụng. (8) Glixerol không có nhóm trên → không tác dụng. Vậy có 5 chất: axetilen, vinyl axetilen, glucozơ, etyl fomat, etanal. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn (56 A).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tráng gương: $HCHO+2AgN{O}_3+4N{H}_3+H_{2}O\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+2N{H}_{4}N{O}_3$ (fomon là dung dịch HCHO, mỗi mol HCHO tạo 2 mol Ag do HCHO có 2 nguyên tử H và bị oxi hóa đến mức axit fomic/cacbonat).
$n_{Ag}=\frac{10,8}{108}=0,1$ mol $\Rightarrow n_{HCHO}=0,05$ mol.
Khối lượng HCHO: $m=0,05\times 30=1,5$ gam.
Nồng độ phần trăm: $C\%=\frac{1,5}{1,97}\times 100\approx 76,14\%$.

Kiểm tra lại: nếu tính theo tỉ lệ 1 HCHO : 4 Ag (oxi hóa đến $C{O}_3^{2-}$, cho 4 electron) thì $n_{HCHO}=0,025$ mol, $m=0,75$ g, $C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Thực tế, trong phản ứng tráng gương với AgNO${}_3$/NH${}_3$ dư, andehit fomic bị oxi hóa hoàn toàn đến cacbonat (cho 4 electron), nên mỗi mol HCHO tạo 4 mol Ag:
$$HCHO+2Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+2Ag+...$$
Tuy nhiên cách chuẩn trong SGK cũ: $HCHO+4Ag(N{H}_3{)}_{2}OH\to (N{H}_4{)}_{2}C{O}_3+4Ag+6N{H}_3+2H_{2}O$, tức 1 mol HCHO cho 4 mol Ag.
$n_{HCHO}=\frac{0,1}{4}=0,025$ mol $\Rightarrow m_{HCHO}=0,025\times 30=0,75$ gam.
$C\%=\frac{0,75}{1,97}\times 100\approx 38,07\%$.

Đáp án A (38,07%) khớp với đáp án nguồn, đúng theo phương trình tráng gương chuẩn của fomon (1 mol HCHO khử 4 mol Ag).