Xét một operon Lac ở E.coli, khi môi trường không có lactozo nhưng enzim chuyển hóa lactozo vẫn được tạo ra. Một học sinh đã đưa ra một số giải thích cho hiện tượng trên như sau:
(1). Do vùng khởi động (P) bị bất hoạt nên enzim ARN polimeraza có thể bám vào để khởi động quá trình phiên mã.
(2). Do gen điều hòa (R) bị đột biến nên không tạo được protein ức chế.
(3). Do vùng vận hành (O) bị đột biến nên không liên kết được với protein ức chế.
(4). Do gen cấu trúc (Z, Y, A) bị đột biến làm tăng khả năng biểu hiện của gen.
Những giải thích đúng là

(AI giải đề cho tôi)
Operon Lac ở E.coli: khi môi trường không có lactozo mà enzim chuyển hóa lactozo (β-galactosidase do gen Z mã hóa) vẫn được tạo ra nghĩa là operon bị biểu hiện liên tục (đột biến cấu trúc điều hòa ở mức điều hòa âm).
- (1) Sai: vùng khởi động (P) là nơi ARN polimeraza bám để khởi động phiên mã; nếu P bị bất hoạt thì ARN polimeraza KHÔNG thể bám vào, phiên mã không diễn ra, không tạo ra enzim. Ngoài ra lập luận trong câu (1) mâu thuẫn nội tại (P bất hoạt nhưng lại giúp ARN polimeraza bám).
- (2) Đúng: gen điều hòa (R) đột biến không tạo được protein ức chế → không có protein ức chế ngăn chặn → operon phiên mã liên tục dù không có lactozo.
- (3) Đúng: vùng vận hành (O) đột biến không liên kết được với protein ức chế → protein ức chế (dù có) không thể gắn vào O để ngăn phiên mã → operon phiên mã liên tục.
- (4) Sai: gen cấu trúc (Z, Y, A) đột biến không làm tăng khả năng biểu hiện của gen; đột biến gen cấu trúc thường làm thay đổi hoặc bất hoạt sản phẩm protein, không liên quan đến cơ chế mở operon khi thiếu lactozo.
Vậy các giải thích đúng là (2) và (3), tương ứng phương án D. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (Câu 81: D).