Câu 30THPTChuyên đề: Phân tích phả hệ • Lớp 12Tư vấn di truyền và xác suất nguy cơXác suất kiểu gene kiểu hình trong phép laiVận dụng cao#Thiếu hình vẽ#flag:missing_figure
Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ.
Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 8 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ.
Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 8 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 8 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: C
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Xác định tính trội/lặn: Cặp 1-2 không bệnh sinh con 6 bị cả hai bệnh → cả hai bệnh đều do gen lặn. Con gái 6 bị bệnh thứ 2 (b) nhưng bố 2 không bị → bệnh thứ 2 không phải lặn trên NST X, mà là lặn trên NST thường. Tương tự con gái 6 bị bệnh thứ nhất (a) nhưng bố 2 không bị → bệnh thứ nhất cũng lặn trên NST thường. Gọi A/bệnh 1 (lặn a), B/bệnh 2 (lặn b), hai gen phân li độc lập.
Kiểu gen các người trong phả hệ:
- 1, 2: phải truyền a và b cho con 6 (aabb) mà không bệnh → AaBb (xác định).
- 6: aabb (xác định).
- 7: bị bệnh 1 → aa; không bệnh về bệnh 2 mà vợ 8 là bb, các con 13,14,15 đều không bệnh → 7 phải là Bb → aaBb (xác định).
- 8: bb; về gen A không xác định được (AA hoặc Aa).
- 9, 10: con 17 là aabb mà 9, 10 không bệnh → 9 và 10 đều AaBb (xác định).
- 13, 14, 15: bố aa → con chắc chắn Aa; mẹ bb → con chắc chắn Bb → cả ba đều AaBb (xác định).
- 17: aabb (xác định).
- 16: con của 9×10 (AaBb × AaBb), không bệnh → P(Aa) = 2/3, P(Bb) = 2/3 (không xác định hoàn toàn).
Vậy số người xác định được kiểu gen là 10 người (1, 2, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 15, 17), không phải 8 → I sai.
Xét cặp 15 (AaBb) × 16 (2/3 Aa, 2/3 Bb):
- P(aa) = 1/2 × (2/3 × 1/2) = 1/6; P(bb) = 1/6.
- II: Sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh = 1/2 × 1/6 × 1/6 = 1/72 ≠ 1/36 → II sai.
- III: Chỉ bị một bệnh = P(aa)·P(B_) + P(A_)·P(bb) = (1/6)(5/6) + (5/6)(1/6) = 10/36 = 5/18 → III đúng.
- IV: Sinh con gái và không bệnh = 1/2 × P(A_) × P(B_) = 1/2 × 5/6 × 5/6 = 25/72 → IV đúng.
Vậy có 2 phát biểu đúng (III và IV) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.
Xác định tính trội/lặn: Cặp 1-2 không bệnh sinh con 6 bị cả hai bệnh → cả hai bệnh đều do gen lặn. Con gái 6 bị bệnh thứ 2 (b) nhưng bố 2 không bị → bệnh thứ 2 không phải lặn trên NST X, mà là lặn trên NST thường. Tương tự con gái 6 bị bệnh thứ nhất (a) nhưng bố 2 không bị → bệnh thứ nhất cũng lặn trên NST thường. Gọi A/bệnh 1 (lặn a), B/bệnh 2 (lặn b), hai gen phân li độc lập.
Kiểu gen các người trong phả hệ:
- 1, 2: phải truyền a và b cho con 6 (aabb) mà không bệnh → AaBb (xác định).
- 6: aabb (xác định).
- 7: bị bệnh 1 → aa; không bệnh về bệnh 2 mà vợ 8 là bb, các con 13,14,15 đều không bệnh → 7 phải là Bb → aaBb (xác định).
- 8: bb; về gen A không xác định được (AA hoặc Aa).
- 9, 10: con 17 là aabb mà 9, 10 không bệnh → 9 và 10 đều AaBb (xác định).
- 13, 14, 15: bố aa → con chắc chắn Aa; mẹ bb → con chắc chắn Bb → cả ba đều AaBb (xác định).
- 17: aabb (xác định).
- 16: con của 9×10 (AaBb × AaBb), không bệnh → P(Aa) = 2/3, P(Bb) = 2/3 (không xác định hoàn toàn).
Vậy số người xác định được kiểu gen là 10 người (1, 2, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 15, 17), không phải 8 → I sai.
Xét cặp 15 (AaBb) × 16 (2/3 Aa, 2/3 Bb):
- P(aa) = 1/2 × (2/3 × 1/2) = 1/6; P(bb) = 1/6.
- II: Sinh con trai đầu lòng bị cả hai bệnh = 1/2 × 1/6 × 1/6 = 1/72 ≠ 1/36 → II sai.
- III: Chỉ bị một bệnh = P(aa)·P(B_) + P(A_)·P(bb) = (1/6)(5/6) + (5/6)(1/6) = 10/36 = 5/18 → III đúng.
- IV: Sinh con gái và không bệnh = 1/2 × P(A_) × P(B_) = 1/2 × 5/6 × 5/6 = 25/72 → IV đúng.
Vậy có 2 phát biểu đúng (III và IV) → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.
