Ở người, gen quy định nhóm máu nằm trên NST thường, có 3 alen: $I^A$ quy định nhóm máu A, $I^B$ quy định nhóm máu B, $I^O$ quy định nhóm máu O. $I^A$, $I^B$ trội hoàn toàn so với $I^O$ và đồng trội với nhau, kiểu gen biểu hiện nhóm máu AB. Trong một quần thể cân bằng di truyền, có 9% số người có nhóm máu O, 40% số người có nhóm máu A, 27% số người có nhóm máu B, còn lại là nhóm máu AB. Theo lí thuyết, trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng?
I. Tần số alen $I^A$ là 0,3.
II. Trong số người có nhóm máu A, tỉ lệ người có kiểu gen đồng hợp là 40%.
III. Xác suất để một người đàn ông bất kì trong quần thể có nhóm máu AB là 12%.
IV. Xác suất để đưa con của một cặp vợ chồng nhóm máu A cũng có nhóm máu A là 91%.

Phương pháp:
Quần thể cân bằng về hệ nhóm máu ABO có cấu trúc:
$${\left(I^A+I^B+I^O\right)}^2=I^A{I}^A+I^O{I}^O+I^B{I}^B+2I^A{I}^O+2I^A{I}^B+2I^B{I}^O=1$$
Nhóm máu A + nhóm máu O = ${\left(I^A+I^O\right)}^2$ tương tự với nhóm máu B
Bước 1: Xác định tần số alen
Bước 2: Xác định tỉ lệ kiểu gen nhóm máu A, tỉ lệ nhóm máu AB.
Bước 3: Xét các phát biểu
Cách giải:
Xét quần thể bên người đàn ông
$$I^O{I}^O=0,09\to I^O=\sqrt{0,09}=0,3$$
Mà tỷ lệ nhóm máu B + Tỷ lệ nhóm máu O = ${\left(I^B+I^O\right)}^2=9\%+27\%=36\%\to I^B+I^O=\sqrt{0,36}=0,6\to I^B=0,3;I^A=0,4$
Hay: nhóm máu A + Tỷ lệ nhóm máu O = ${\left(0,4I^A+0,3I^O\right)}^2\leftrightarrow 0,16I^A{I}^A:0,24I^A{I}^O:0,09I^O{I}^O\to$ nhóm máu A: $0,16I^A{I}^A:0,24I^A{I}^O$
Tỉ lệ người có nhóm máu AB = $2\times I^A\times I^B=0,24$
Xét các phát biểu:
I đúng (theo nguồn).
II đúng, trong số người có nhóm máu A, tỉ lệ người có kiểu gen đồng hợp là: $\frac{0,16}{0,16+0,24}=40\%$
III sai, xác suất để một người đàn ông bất kì trong quần thể có nhóm máu AB là 24% (không cần nhân tỉ lệ nam giới vì đã biết giới tính)
IV đúng.
Người nhóm máu A: $0,16I^A{I}^A:0,24I^A{I}^O\leftrightarrow 2I^A{I}^A:3I^A{I}^O$.
XS 1 cặp vợ chồng nhóm máu A cũng có nhóm máu A là: $1-\frac{3}{5}{I}^A{I}^O\times \frac{3}{5}{I}^A{I}^O\times \frac{1}{4}=91\%$
Vậy có 3 ý đúng.
Chọn A.