Câu 35THPTChuyên đề: Tương tác gene không allele • Lớp 12Phân li độc lập nhiều locusXác suất kiểu gene kiểu hình trong phép laiVận dụng cao#secondary:BIO12.MENDEL.L3.INDEPENDENT#secondary:BIO12.MENDEL.L3.PROBABILITY
Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do một số gen không alen phân li độc lập, mỗi gen có hai alen và tương tác với nhau theo kiểu bổ sung, trong đó kiểu gen quy định hoa đỏ chứa các alen trội của các gen. Tiến hành ba phép lai (P₁, P₂, P₃) giữa các dòng hoa trắng thuần chủng thu được F₁, cho F₁ tự thụ phấn thu được F₂, kết quả được mô tả ở bảng bên. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về sự di truyền tính trạng này là đúng?
Kiểu hình P Tỉ lệ kiểu hình F₁ Tỉ lệ kiểu hình F₂ P1: Hoa trắng (1) × Hoa trắng (2) 100 % hoa đỏ 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng P2: Hoa trắng (1) × Hoa trắng (3) 100 % hoa đỏ 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng P3: Hoa trắng (2) × Hoa trắng (3) 100 % hoa đỏ 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng
I. Có ít nhất ba gen không alen quy định tính trạng màu sắc hoa.
II. Nếu cho các cây hoa trắng ở F₂ của P₁ tự thụ phấn thì đời con tạo ra toàn cây hoa trắng.
III. Nếu cho cây F₁ của P₁ giao phấn với cây F₁ của P₃ thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng.
IV. Nếu cho các cây hoa đỏ F₂ của P₂ tự thụ phấn thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 25 hoa đỏ : 11 hoa trắng.
Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do một số gen không alen phân li độc lập, mỗi gen có hai alen và tương tác với nhau theo kiểu bổ sung, trong đó kiểu gen quy định hoa đỏ chứa các alen trội của các gen. Tiến hành ba phép lai (P₁, P₂, P₃) giữa các dòng hoa trắng thuần chủng thu được F₁, cho F₁ tự thụ phấn thu được F₂, kết quả được mô tả ở bảng bên. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về sự di truyền tính trạng này là đúng?
I. Có ít nhất ba gen không alen quy định tính trạng màu sắc hoa.
II. Nếu cho các cây hoa trắng ở F₂ của P₁ tự thụ phấn thì đời con tạo ra toàn cây hoa trắng.
III. Nếu cho cây F₁ của P₁ giao phấn với cây F₁ của P₃ thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng.
IV. Nếu cho các cây hoa đỏ F₂ của P₂ tự thụ phấn thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 25 hoa đỏ : 11 hoa trắng.
| Kiểu hình P | Tỉ lệ kiểu hình F₁ | Tỉ lệ kiểu hình F₂ |
| P1: Hoa trắng (1) × Hoa trắng (2) | 100 % hoa đỏ | 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng |
| P2: Hoa trắng (1) × Hoa trắng (3) | 100 % hoa đỏ | 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng |
| P3: Hoa trắng (2) × Hoa trắng (3) | 100 % hoa đỏ | 9 hoa đỏ : 7 hoa trắng |
I. Có ít nhất ba gen không alen quy định tính trạng màu sắc hoa.
II. Nếu cho các cây hoa trắng ở F₂ của P₁ tự thụ phấn thì đời con tạo ra toàn cây hoa trắng.
III. Nếu cho cây F₁ của P₁ giao phấn với cây F₁ của P₃ thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng.
IV. Nếu cho các cây hoa đỏ F₂ của P₂ tự thụ phấn thì đời con tạo ra có tỉ lệ kiểu hình là 25 hoa đỏ : 11 hoa trắng.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: D
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Quy ước hoa đỏ cần đồng thời các alen trội (bổ sung). Vì cả 3 phép lai đều cho F1 đỏ và F2 phân li 9:7 nên mỗi phép lai chỉ có 2 loci dị hợp, loci thứ ba phải đồng hợp trội ở cả hai dòng. Suy ra cần ít nhất 3 gen: (1)=AAbbcc, (2)=aaBBcc, (3)=aabbCC; cả ba cặp lai đều cho F1 AaBbCc (đỏ) và F2 9 đỏ:7 trắng (C cố định). Kiểm tra: I đúng (cần 3 gen vì với 2 gen không thể có 3 dòng trắng đôi một khác nhau ở cả 2 loci). II đúng: cây trắng F2 đều đồng hợp lặn ở ít nhất một locus (aa hoặc bb hoặc cc), tự thụ giữ nguyên trạng thái lặn nên con cháu toàn hoa trắng. III sai: F1 của P1 và F1 của P3 đều là AaBbCc, giao phấn với nhau cho tỉ lệ 9 đỏ:7 trắng, không phải 3:1. IV đúng: cây đỏ F2 của P2 gồm AABB (1/9, tự thụ 100% đỏ), AABb và AaBB (mỗi loại 2/9, cho 3/4 đỏ), AaBb (4/9, cho 9/16 đỏ). Tỉ lệ đỏ = (1·1 + 2·3/4 + 2·3/4 + 4·9/16)/9 = 6,25/9 = 25/36, tức 25 đỏ : 11 trắng. Vậy có 3 phát biểu đúng (I, II, IV) → đáp án D, khớp đáp án nguồn.
Quy ước hoa đỏ cần đồng thời các alen trội (bổ sung). Vì cả 3 phép lai đều cho F1 đỏ và F2 phân li 9:7 nên mỗi phép lai chỉ có 2 loci dị hợp, loci thứ ba phải đồng hợp trội ở cả hai dòng. Suy ra cần ít nhất 3 gen: (1)=AAbbcc, (2)=aaBBcc, (3)=aabbCC; cả ba cặp lai đều cho F1 AaBbCc (đỏ) và F2 9 đỏ:7 trắng (C cố định). Kiểm tra: I đúng (cần 3 gen vì với 2 gen không thể có 3 dòng trắng đôi một khác nhau ở cả 2 loci). II đúng: cây trắng F2 đều đồng hợp lặn ở ít nhất một locus (aa hoặc bb hoặc cc), tự thụ giữ nguyên trạng thái lặn nên con cháu toàn hoa trắng. III sai: F1 của P1 và F1 của P3 đều là AaBbCc, giao phấn với nhau cho tỉ lệ 9 đỏ:7 trắng, không phải 3:1. IV đúng: cây đỏ F2 của P2 gồm AABB (1/9, tự thụ 100% đỏ), AABb và AaBB (mỗi loại 2/9, cho 3/4 đỏ), AaBb (4/9, cho 9/16 đỏ). Tỉ lệ đỏ = (1·1 + 2·3/4 + 2·3/4 + 4·9/16)/9 = 6,25/9 = 25/36, tức 25 đỏ : 11 trắng. Vậy có 3 phát biểu đúng (I, II, IV) → đáp án D, khớp đáp án nguồn.