Ở một loài chim alen A: chân cao; alen a: chân thấp, alen B: lông đuôi dài, alen b: lông đuôi ngắn. Cho chim thuần chủng chân cao, lông đuôi dài giao phối với chim thuần chủng chân thấp, lông đuôi ngắn thu được F₁ đồng loạt chân cao, lông đuôi dài. Cho chim mái F₁ giao phối với chim trống chân thấp, lông đuôi ngắn thu được F₂ như sau: 25% chim trống chân cao, lông đuôi dài: 25% chim trống chân thấp, lông đuôi dài: 25% chim mái chân thấp, lông đuôi ngắn: 25% chim mái chân cao, lông đuôi ngắn. Nếu cho các chim F₂ giao phối tự do với nhau thì tỉ lệ chim trống chân cao, lông đuôi dài thu được ở đời lai là:

Lời giải chi tiết (trang 10–11) kết luận "Chọn D":
Phương pháp:
- Ở chim, XX là con đực, XY là con cái.
Bước 1: Xét tỉ lệ phân li của từng tính trạng, biện luận quy luật di truyền, xác định kiểu gen của P.
Bước 2: Vẽ sơ đồ lai, tỉ lệ phân li của từng cặp tính trạng rồi tổ hợp lại ở F₃.
Cách giải:
- Xét riêng từng tính trạng:
+ Tính trạng chiều cao chân ở F₂ biểu hiện đều ở 2 giới → gen Aa nằm trên NST thường.
+ Tính trạng độ dài đuôi biểu hiện không đều ở 2 giới → gen Bb nằm trên NST giới tính, gen quy định tính trạng nằm trên NST giới tính X không có alen tương ứng trên Y.
- Từ kiểu gen của F₂ suy ra con cái F₁ có kiểu gen AaX${}^B$Y.
- Nếu chim mái F₁ lai với chim trống chân thấp lông đuôi ngắn:
F₁ × F₁ tạo F₂ (1Aa : 1aa) × (1X${}^B$X${}^b$ : 1X${}^b$Y)
+ F₂ giao phối tự do tạo F₃ có tỉ lệ trống cao, dài:
$$=A-X^{B}X=(1-aa)X^{B}X=\left(1-\frac{3}{4}\times \frac{3}{4}\right)\times \frac{1}{4}=\frac{7}{64}$$
Lưu ý: Bảng đáp án chính thức ở trang 8 ghi Câu 115 là C, trong khi lời giải chi tiết kết luận D (7/64) → đáp án xung đột, để unknown.