Ở đậu Hà Lan, alen A quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen a quy định thân thấp. Cho cây thân cao thuần chủng giao phấn với cây thân thấp (P), thu được F₁. Cho các cây F₁ giao phấn với nhau, thu được F₂. Cho các cây F₂ tự thụ phấn, thu được F₃. Biết rằng không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, F₃ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ

Cho P thuần chủng lai với nhau được F₁₋₁ toàn cây hoa đỏ. Cho F₁₋₁ lai phân tích, được tỉ lệ là 3 trắng : 1 đỏ. Xét thêm một cặp gen qui định chiều cao cây. Cho các cá thể P thuần chủng khác nhau bởi các cặp gen tương phản lai với nhau, được F₁₋₂ đồng loạt cây hoa đỏ, thân cao. Cho F₁₋₂ lai phân tích, F₂₋₂ thu được 4 loại kiểu hình: hoa đỏ, thân cao; hoa đỏ, thân thấp; hoa trắng, thân cao và hoa trắng, thân thấp; trong đó cây hoa đỏ, thân thấp chiếm tỉ lệ 20%. Cây hoa đỏ, thân cao ở F₂₋₂ chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm?

Bệnh mù màu đỏ và lục ở người do gen đột biến lặn nằm trên nhiễm sắc thể X không có alen tương ứng trên Y. Bệnh bạch tạng lại do một gen lặn khác nằm trên nhiễm sắc thể thường qui định. Một cặp vợ chồng đều không mắc cả 2 bệnh trên, người chồng có bố và mẹ đều bình thường nhưng có cô em gái bị bạch tạng. Người vợ có bố bị mù màu và mẹ bình thường nhưng em trai thì bị bệnh bạch tạng. Xác suất để cặp vợ chồng này sinh con trai mắc đồng thời cả 2 bệnh trên:

Ở một loài thực vật xét một gen có 3 alen A, a, a₁ nằm trên nhiễm sắc thể thường, trong đó: alen A quy định tính trạng hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen a và a₁; alen a quy định tính trạng hoa hồng trội hoàn toàn so với alen a₁ quy định tính trạng hoa trắng. Trong trường hợp cây tứ bội khi giảm phân tạo ra các giao tử 2n có khả năng thụ tinh bình thường và không có đột biến xảy ra, cây tứ bội có kiểu gen Aaa₁a₁ tự thụ phấn. Tỷ lệ phân li kiểu hình ở thế hệ tiếp theo là:

Ở người, bệnh điếc bẩm sinh do gen lặn nằm trên NST thường quy định, bệnh mù màu do gen lặn nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X. Ở một cặp vợ chồng, bên phía người vợ có anh trai bị mù màu, có em gái bị điếc bẩm sinh. Bên phía người chồng có mẹ bị điếc bẩm sinh. Những người khác trong gia đình không ai bị một trong hai hoặc bị hai bệnh này. Xác suất để đứa con trai đầu lòng không bị đồng thời cả hai bệnh nói trên là:

Lai các cây hoa đỏ với hoa trắng thu được F₁ 100% hoa đỏ. Cho F₁ tự thụ thu được F₂: 3 đỏ : 1 trắng. Lấy ngẫu nhiên 3 cây F₂ hoa đỏ tự thụ. Xác suất cả 3 cây cho đời con toàn hoa đỏ là:

Ở phép lai AaBbDd X aaBbdd, theo lý thuyết thì đời có bao nhiêu % số cá thể thuần chủng: