Một loại chất béo có chứa 80\% triglyceride X, 18\% acid béo Y còn lại là các tạp chất không phản ứng với dung dịch NaOH, không tan trong nước. Khi đun nóng 1 kg chất béo trên với dung dịch NaOH thu được dung dịch chỉ chứa 1,01938 kg một muối hữu cơ (Z) duy nhất và 83,2579 gam glycerol. Biết hiệu suất các phản ứng đều đạt 100\%, chỉ số acid của chất béo trên là x. (Chỉ số acid là số mg KOH cần để trung hòa hết lượng acid tự do có trong 1 gam chất béo).

(AI giải đề cho tôi)
Thủy phân chất béo trong NaOH: $n_{C_3{H}_5(OH{)}_3}=\frac{83,2579}{92}=0,\mathrm{9051956...}$ mol. Vì hiệu suất 100% và chỉ có một muối duy nhất, triglyceride X chứa gốc acid béo duy nhất: $n_X=\frac{1000\times 0,80}{M_X}=0,9051956$ mol $\Rightarrow M_X=\frac{800}{0,9051956}=883,99\approx 884$ $\Rightarrow$ X là triolein $(C_{17}{H}_{33}COO{)}_3{C}_3{H}_5$ ($M=884$).
Muối Z là $C_{17}{H}_{33}COONa$ ($M=304$): $n_Z=\frac{1019,38}{304}=3,3532237$ mol.
Số mol acid béo Y (tự do + từ X) $=n_Z=3,3532237$; phần acid tự do: $n_Y=3,3532237-3\times \frac{800}{884}=3,3532237-2,7149321=0,6382916$ mol.
Chỉ số acid: $x=\frac{n_Y\times 56\times 1000mg}{1000g}=0,6382916\times 56=35,\mathrm{744...}\approx 35,74$ mg KOH/g.

a) Sai: Y là acid oleic $C_{17}{H}_{33}COOH$; số liên kết sigma $=17(C-C)+1(C=O)+1(C-O)+33(C-H)+1(O-H)=53\ne 55$.
b) Đúng: Z là muối carboxylate (xà phòng) có đuôi hydrocarbon dài kị nước và đầu $-CO{O}^{-}N{a}^{+}$ ưa nước.
c) Sai: Z là muối có liên kết ion giữa $N{a}^{+}$ và $-CO{O}^{-}$, nên không phải X, Y, Z đều là hợp chất cộng hóa trị.
d) Đúng: như tính trên, $x=35,74$ (làm tròn đến chữ số phần trăm, không làm tròn trung gian).
a) (AI giải đề cho tôi)
Y là acid oleic $C_{17}{H}_{33}COOH$: số liên kết sigma $=17+1+1+33+1=53\ne 55$.
b) (AI giải đề cho tôi)
Z là muối carboxylate (xà phòng) gồm đuôi hydrocarbon dài kị nước và đầu $-CO{O}^{-}N{a}^{+}$ ưa nước.
c) (AI giải đề cho tôi)
Z là muối có liên kết ion, nên không phải X, Y, Z đều là hợp chất cộng hóa trị.
d) (AI giải đề cho tôi)
$n_{glycerol}=83,2579/92=0,9051956$ mol $\Rightarrow M_X=800/0,9051956\approx 884$ (triolein). $n_Z=1019,38/304=3,3532237$ mol; $n_Y=3,3532237-3\times 800/884=0,6382916$ mol; $x=0,6382916\times 56=35,744\approx 35,74$.