Khí carbon dioxide (CO${}_2$) là một chất chữa cháy phổ biến được sử dụng trong bình cứu hỏa. Khi xảy ra cháy do chập điện trong kho chứa máy lạnh, tủ lạnh, quạt điện… người ta đã sử dụng bình CO${}_2$ để chữa cháy thay vì dùng nước. Cho các phát biểu sau:
(a) CO${}_2$ khi được phun ra từ bình chữa cháy đã làm loãng nhanh nồng độ O${}_2$ cần cho sự cháy.
(b) CO${}_2$ là một chất trơ về mặt hóa học nên không phản ứng với tất cả các chất trong mọi đám cháy.
(c) Bề mặt thiết bị điện thường làm từ nhựa cách điện, kim loại chống gi … ở nhiệt độ cao đều phản ứng mạnh với CO${}_2$ gây nguy hiểm.
(d) CO${}_2$ khi được phun ra từ bình chữa cháy đã hấp thụ một lượng nhiệt lớn từ đám cháy.
(e) Việc dùng nước thay cho CO${}_2$ có thể gây chập điện và nguy hiểm cho người dập lửa.
Các phát biểu đúng là:

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Đúng. CO${}_2$ phun ra làm loãng nồng độ O${}_2$ quanh đám cháy, hạn chế tiếp xúc giữa chất cháy với oxy. (b) Sai. CO${}_2$ không trơ với mọi chất: ở nhiệt độ cao CO${}_2$ phản ứng với các kim loại mạnh như Mg (2Mg + CO${}_2$ → 2MgO + C), nên không dùng CO${}_2$ cho đám cháy có kim loại kiềm, magie. (c) Sai. Nhựa cách điện, kim loại chống gỉ không phản ứng mạnh với CO${}_2$ ở nhiệt độ cao gây nguy hiểm; CO${}_2$ không cháy, không hỗ trợ cháy với các vật liệu này. (d) Đúng. CO${}_2$ hóa lỏng trong bình, khi phun ra giãn nở và bay hơi hấp thụ nhiệt lớn, giúp hạ nhiệt đám cháy. (e) Đúng. Nước dẫn điện, dùng nước chữa cháy thiết bị điện đang có điện có thể gây chập điện, giật điện nguy hiểm cho người dập lửa. Vậy các phát biểu đúng là (a), (d), (e) → đáp án D.