Câu 40THPTChuyên đề: Quan hệ giữa các loài • Lớp 12Ổ sinh thái và nơi ởTăng trưởng quần thể và sức chứaVận dụng#secondary:BIO12.ENVIRONMENT.L3.NICHE#secondary:BIO12.POPULATION_ECOLOGY.L3.GROWTH
Thí nghiệm Gause về quan hệ sinh thái giữa các loài trùng cỏ
Khi nghiên cứu mối quan hệ sinh thái giữa các loài có quan hệ gần gũi, nhà khoa học Gause đã tiến hành nuôi 3 loài trùng cỏ: Paramecium aurelia, Paramecium bursaria, Paramecium caudatum có cùng nhu cầu dinh dưỡng và các nhân tố sinh thái cần thiết. Thí nghiệm được tiến hành như sau:
- Thí nghiệm 1: Nuôi riêng mỗi loài trong một bể, cả 3 loài cùng tăng trưởng ổn định theo đường cong hình chữ S.
- Thí nghiệm 2: Nuôi chung loài Paramecium aurelia và loài Paramecium caudatum trong 1 bể: kết quả sau 24 giờ trong bể chỉ còn loài Paramecium aurelia.
- Thí nghiệm 3: Nuôi chung loài Paramecium bursaria và loài Paramecium aurelia trong 1 bể: kết quả sau một thời gian 2 loài vẫn cùng sinh trưởng với nhau trong bể.
a) Các loài được nuôi riêng
b) Các loài được nuôi chung
- Thí nghiệm 1: Nuôi riêng mỗi loài trong một bể, cả 3 loài cùng tăng trưởng ổn định theo đường cong hình chữ S.
- Thí nghiệm 2: Nuôi chung loài Paramecium aurelia và loài Paramecium caudatum trong 1 bể: kết quả sau 24 giờ trong bể chỉ còn loài Paramecium aurelia.
- Thí nghiệm 3: Nuôi chung loài Paramecium bursaria và loài Paramecium aurelia trong 1 bể: kết quả sau một thời gian 2 loài vẫn cùng sinh trưởng với nhau trong bể.
a) Các loài được nuôi riêng
b) Các loài được nuôi chung
Có bao nhiêu nhận định sau là đúng?
(1) Trong ba loài trên, loài P. bursaria có tốc độ sinh trưởng chậm nhất.
(2) Hai loài P. aurelia và loài P. caudatum có quan hệ cạnh tranh loại trừ.
(3) Hai loài Paramecium bursaria và loài Paramecium caudatum có ổ sinh thái khác nhau nên không ảnh hưởng lẫn nhau.
(4) Nếu tiêu diệt hoàn toàn loài Paramecium aurelia thì số lượng cá thể của loài Paramecium caudatum chắc chắn sẽ tăng lên.
Có bao nhiêu nhận định sau là đúng?
(1) Trong ba loài trên, loài P. bursaria có tốc độ sinh trưởng chậm nhất.
(2) Hai loài P. aurelia và loài P. caudatum có quan hệ cạnh tranh loại trừ.
(3) Hai loài Paramecium bursaria và loài Paramecium caudatum có ổ sinh thái khác nhau nên không ảnh hưởng lẫn nhau.
(4) Nếu tiêu diệt hoàn toàn loài Paramecium aurelia thì số lượng cá thể của loài Paramecium caudatum chắc chắn sẽ tăng lên.
(1) Trong ba loài trên, loài P. bursaria có tốc độ sinh trưởng chậm nhất.
(2) Hai loài P. aurelia và loài P. caudatum có quan hệ cạnh tranh loại trừ.
(3) Hai loài Paramecium bursaria và loài Paramecium caudatum có ổ sinh thái khác nhau nên không ảnh hưởng lẫn nhau.
(4) Nếu tiêu diệt hoàn toàn loài Paramecium aurelia thì số lượng cá thể của loài Paramecium caudatum chắc chắn sẽ tăng lên.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: B
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Xét từng nhận định dựa trên kết quả thí nghiệm của Gause và đồ thị ở hình b) Các loài được nuôi chung: (1) Đúng. Khi nuôi riêng, cả 3 loài đều tăng trưởng theo đường cong chữ S nhưng P. bursaria đạt mật độ quần thể ổn định thấp nhất (khoảng 110 cá thể so với ~190 của P. aurelia và P. caudatum) và có tốc độ sinh trưởng chậm nhất. (2) Đúng. Khi nuôi chung P. aurelia và P. caudatum (có cùng nhu cầu dinh dưỡng, cùng ổ sinh thái), sau một thời gian P. caudatum bị loại trừ, chỉ còn P. aurelia — đây là cạnh tranh loại trừ (quy luật Gause). (3) Đúng. Đồ thị nuôi chung P. caudatum và P. bursaria (hình b, bên phải) cho thấy cả hai loài vẫn cùng tồn tại và sinh trưởng ổn định trong bể (P. caudatum đạt khoảng 70, P. bursaria khoảng 35 cá thể), chứng tỏ hai loài này chiếm dụng nguồn sống khác nhau (P. bursaria sống ở đáy bể, P. caudatum ở giữa bể) tức ổ sinh thái khác nhau nên không loại trừ lẫn nhau. (4) Sai. P. caudatum bị P. aurelia cạnh tranh loại trừ, nhưng không thể khẳng định 'chắc chắn' số lượng P. caudatum sẽ tăng khi tiêu diệt P. aurelia, vì kết quả phụ thuộc điều kiện môi trường và trạng thái quần thể; cách dùng từ tuyệt đối 'chắc chắn' khiến nhận định sai. Vậy có 3 nhận định đúng → đáp án B.
Xét từng nhận định dựa trên kết quả thí nghiệm của Gause và đồ thị ở hình b) Các loài được nuôi chung: (1) Đúng. Khi nuôi riêng, cả 3 loài đều tăng trưởng theo đường cong chữ S nhưng P. bursaria đạt mật độ quần thể ổn định thấp nhất (khoảng 110 cá thể so với ~190 của P. aurelia và P. caudatum) và có tốc độ sinh trưởng chậm nhất. (2) Đúng. Khi nuôi chung P. aurelia và P. caudatum (có cùng nhu cầu dinh dưỡng, cùng ổ sinh thái), sau một thời gian P. caudatum bị loại trừ, chỉ còn P. aurelia — đây là cạnh tranh loại trừ (quy luật Gause). (3) Đúng. Đồ thị nuôi chung P. caudatum và P. bursaria (hình b, bên phải) cho thấy cả hai loài vẫn cùng tồn tại và sinh trưởng ổn định trong bể (P. caudatum đạt khoảng 70, P. bursaria khoảng 35 cá thể), chứng tỏ hai loài này chiếm dụng nguồn sống khác nhau (P. bursaria sống ở đáy bể, P. caudatum ở giữa bể) tức ổ sinh thái khác nhau nên không loại trừ lẫn nhau. (4) Sai. P. caudatum bị P. aurelia cạnh tranh loại trừ, nhưng không thể khẳng định 'chắc chắn' số lượng P. caudatum sẽ tăng khi tiêu diệt P. aurelia, vì kết quả phụ thuộc điều kiện môi trường và trạng thái quần thể; cách dùng từ tuyệt đối 'chắc chắn' khiến nhận định sai. Vậy có 3 nhận định đúng → đáp án B.
