Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nitric acid và muối nitrate (Hóa học Lớp 11)

(AI giải đề cho tôi)
HNO3 loãng là chất oxi hóa, nên phản ứng với Fe (cho NO), FeCl2 (Fe2+ bị oxi hóa thành Fe3+), FeS (S2- bị oxi hóa, Fe2+ cũng bị oxi hóa) đều là phản ứng oxi hóa khử. Riêng Fe2O3 đã ở số oxi hóa cao nhất (+3), phản ứng với HNO3 loãng chỉ là phản ứng trao đổi: Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O, không có sự thay đổi số oxi hóa. Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
n(Mg)=3,6/24=0,15 mol → số e nhường = 0,3 mol. nX=2,24/22,4=0,1 mol. Số e nhận trên 1 N = 0,3/0,1 = 3 → N giảm từ +5 xuống +2, khí X là NO. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Khí không màu, không hóa nâu: N₂O và N₂. $\bar{M}=16,667\times 2=33,33$. Gọi $x,y$ mol N₂O, N₂: $x+y=0,3$; $44x+28y=10\Rightarrow x=0,1;y=0,2$. Bảo toàn electron: $e=8(0,1)+10(0,2)=2,8$ mol. Gọi $a$ mol Mg, $b$ mol Al: $2a+3b=2,8$; $24a+27b=28,2\Rightarrow b=0,6;a=0,5$ (kiểm tra khối lượng: $12+16,2=28,2$ g ✓). Muối: $0,5$ mol Mg(NO₃)₂ và $0,6$ mol Al(NO₃)₃, chứa $2,8$ mol NO₃⁻ = $173,6$ g. Khối lượng muối $=28,2+173,6=201,8$ g.

(AI giải đề cho tôi)
Fe tác dụng với HNO${}_3$ đặc nóng sinh ra khí NO${}_2$ màu nâu đỏ: $Fe+6HN{O}_3(đặc)\to Fe(N{O}_3{)}_3+3N{O}_2\uparrow +3H_{2}O$. Khí nâu đỏ đặc trưng là NO${}_2$, khớp đáp án nguồn 9-B.

Ta có $m_{Kh\acute{ı}}=m_{Mg}-m_{ddt\breve{a}ng}$ = 0,56 gam
⇒ $M_{Kh\acute{ı}}$ = 0,56 ÷ 0,02 = 28 ⇒ X là khí N₂.
Bảo toàn e có $n_{N{H}_{4}N{O}_3}=(2n_{Mg}-10n_{N_2})÷8$ = 0,0125
+ Nhận thấy cuối cùng Na sẽ đi về muối NaNO₃ ⇒ Tìm $\sum n_{N{O}_3}$ có trong dung dịch Y.
Bảo toàn nito ta có $n_{N{O}_3/Y}=n_{HN{O}_3}-2n_{N_2}-n_{N{H}_4}$ = 0,3475 mol.
⇒ $n_{NaOH}$ = 0,3475 mol ⇒ $V_{NaOH}$ = 0,17375 lít = 173,75 ml (đáp án A).
Ghi chú: bản in nguồn ghi "175,75 ml", đây là lỗi in; 0,17375 lít = 173,75 ml, khớp đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
(1) NH4NO2 → N2 + 2H2O tạo đơn chất N2. (2) 2Cu(NO3)2 → 2CuO + 4NO2 + O2 tạo O2. (3) 4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O (xúc tác Pt, 850°C) không tạo đơn chất. (4) 2AgNO3 → 2Ag + 2NO2 + O2 tạo Ag (và O2). (5) NH4Cl → NH3 + HCl không tạo đơn chất. Vậy có 3 phản ứng tạo đơn chất, đáp án A, khớp mã đề (Câu 16 = A).

Có quá trình khử : $4H^{+}+N{O}_3^{-}+3e\to NO+2H_{2}O$

Có n_{H^+} = 1 mol, n_{NO_3^-} = 0,6 mol ⟹ số e nhận tối đa là 3 × 1 ÷ 4 = 0,75 mol

Quá trình oxi hoá : $Cu\to C{u}^{2+}+2e$ và $F{e}^{2+}\to F{e}^{3+}+1e$

Số e nhường tối đa là là 2×0,15 + 0,3 = 0,6 mol < n_e nhận tối đa

Vậy chứng tỏ NO được tính theo số e nhường ⟹ NO = 0,6 : 3 = 0,2 mol.

⟹ V = 4,48 lít

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng tạo NO: $3Cu+8H^{+}+2N{O}_3^{-}\to 3C{u}^{2+}+2NO+4H_{2}O$, cần tỉ lệ $H^{+}:N{O}_3^{-}=4:1$. Gọi thể tích mỗi dung dịch chứa 1 mol chất. Xét các tổ hợp:
- A (1),(3),(4): $H^{+}=2$ mol, $N{O}_3^{-}=2$ mol → $H^{+}$ hết trước, $n_{NO}=2/4=0,5$ mol.
- B (1),(2),(3): $H^{+}=2$, $N{O}_3^{-}=1$ → $n_{NO}=0,5$ mol.
- C (1),(2),(4): $H^{+}=3$, $N{O}_3^{-}=1$ → $N{O}_3^{-}$ hết trước, $n_{NO}=1$ mol (lớn nhất).
- D (2),(3),(4): $H^{+}=2$, $N{O}_3^{-}=2$ → $n_{NO}=0,5$ mol.
Vậy tổ hợp (1),(2),(4) cho thể tích NO lớn nhất, khớp đáp án nguồn (67C).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng thí nghiệm: (a) Nung nóng NaNO₃: muối nitrat bị phân hủy sinh khí oxi: $2NaN{O}_3\stackrel{t^o}{\to }2NaN{O}_2+O_2\uparrow$ → có khí. (b) Fe(OH)₂ tan trong H₂SO₄ đặc nóng (dư), Fe²⁺ bị H₂SO₄ đặc oxi hóa sinh khí SO₂: $2Fe(OH{)}_2+4H_{2}S{O}_4(đặc,n\acute{o}ng)\to F{e}_2(S{O}_4{)}_3+S{O}_2\uparrow +4H_{2}O$ (Fe²⁺ bị oxi hóa, S⁺⁺⁺⁺⁺⁺ trong H₂SO₄ giảm xuống S⁺⁴) → có khí. (c) Sục CO₂ vào dung dịch Ca(OH)₂ dư chỉ tạo kết tủa: $C{O}_2+Ca(OH{)}_2\to CaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$ → không có khí. (d) KHSO₄ (chất cho H⁺ mạnh) tác dụng với NaHCO₃ sinh khí CO₂: $KHS{O}_4+NaHC{O}_3\to KNaS{O}_4+C{O}_2\uparrow +H_{2}O$ → có khí. (e) Fe(NO₃)₂ trong môi trường HCl: ion NO₃⁻ trong môi trường axit oxi hóa Fe²⁺ sinh khí NO: $3F{e}^{2+}+N{O}_3^{-}+4H^{+}\to 3F{e}^{3+}+NO\uparrow +2H_{2}O$ → có khí. (g) Cu không tác dụng với H₂SO₄ loãng (Cu đứng sau H trong dãy hoạt động hóa học, H₂SO₄ loãng không có tính oxi hóa mạnh) → không có khí. Vậy số thí nghiệm sinh ra chất khí là 4: (a), (b), (d), (e). Đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
NaOH phản ứng trung hòa với HNO${}_3$: $NaOH+HN{O}_{3}oNaN{O}_3+H_{2}O$, tạo natri nitrat (NaNO${}_3$). KNO${}_3$ và BaCl${}_2$ không phản ứng với NaOH; NO không phản ứng với NaOH. Đáp án B khớp với đáp án nguồn (41B).

Hướng dẫn giải:

+ Trong Y $\{\begin{array}{l}{n}_{C{l}^{-}}=0,9x\\ n_{S{O}_4^{2-}}=0,6x\\ n_{M{g}^{2+}}=0,42\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}\text{BTNT}:0,9x+2.0,6x=2.0,42\\ \text{BTKL}:35,5.0,9x+96.0,6x=3,825m-10,08\end{array}$

$\Rightarrow \{\begin{array}{l}x=0,4\\ m=12\end{array}\Rightarrow$ Trong 1,25m gam X có $\{\begin{array}{l}{n}_{MgO}=\frac{1,25.(12-10,08)}{16}=0,15\\ n_{Mg}=1,25.0,42-0,15=0,375\end{array}$

+ $\{\begin{array}{l}\text{BTKL}:n_{N{H}_{4}N{O}_3\text{ trong }Z}=\frac{82,5-1,25.0,42.148}{80}=0,06\\ \text{BT E}:n_{N_2}=\frac{0,375.2-0,06.8-0,015.8}{10}=0,015\end{array}$

$\Rightarrow n_{HN{O}_3}=2n_{M{g}^{2+}}+2n_{N_2}+2n_{N_{2}O}+2n_{N{H}_{4}N{O}_3}=1,23\text{ mol}$

(AI giải đề cho tôi)
Khí X không màu, dễ hóa nâu trong không khí là đặc trưng của NO: $2NO+O_2\to 2N{O}_2$ (khí nâu đỏ). NO thường được sinh ra khi kim loại (Cu, Ag...) tác dụng với HNO${}_3$ loãng, ví dụ $3Cu+8HN{O}_3(\text{loa˜ng})\to 3Cu(N{O}_3{)}_2+2NO\uparrow +4H_{2}O$. NO${}_2$ có màu nâu sẵn (không phải không màu), NH${}_3$ không màu và không hóa nâu, N${}_2$O không hóa nâu. Vậy X là NO, khớp đáp án nguồn 53A.

Chọn đáp án A.
Có $\{\begin{array}{l}{n}_{Mg}=\frac{60\%\cdot 6}{24}=0,15\text{ mol}\\ n_{MgO}=\frac{40\%\cdot 6}{40}=0,06\text{ mol}\end{array}$
Khí thu được có $H_2$ chứng tỏ $N{O}_3^{-}$ phản ứng hết.
Z chỉ chứa 3 muối trung hòa là: $MgS{O}_4$ (0,21 mol), $N{a}_{2}S{O}_4$, $(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4$. (Lưu ý: bản gốc in nhầm "ZnSO₄"; theo đề, muối của Mg phải là $MgS{O}_4$, và $n_{MgS{O}_4}=n_{Mg}+n_{MgO}=0,15+0,06=0,21$ mol nên kết quả số không đổi.)
Vì Z tác dụng vừa đủ với 0,44 mol NaOH:
$\Rightarrow \{\begin{array}{l}4n_{MgS{O}_4}+2n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=0,44\\ 2n_{MgS{O}_4}+2n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=0,44\end{array}$
Trường hợp 1: $2n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=0,44-4\cdot 0,21=-0,4\Rightarrow n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=-0,2$ (loại).
Trường hợp 2: $2n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=0,44-2\cdot 0,21=0,02\Rightarrow n_{(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4}=0,01$ mol.
- BT electron: $2\cdot 0,15=16\cdot 0,01+3n_{NO}+2\cdot 0,04\Rightarrow n_{NO}=0,02$ mol (mỗi $N{O}_3^{-}\to N{H}_4^{+}$ nhận 8e, tương ứng 16e mỗi mol $(N{H}_4{)}_{2}S{O}_4$).
- BTNT N: $n_{NaN{O}_3}=2\cdot 0,01+0,02=0,04$ mol.
- BT điện trung hòa: $n_{S{O}_4^{2-}}=\frac{2\cdot 0,21+2\cdot 0,01+0,04}{2}=0,24$ mol $\Rightarrow m=233\cdot 0,24=55,92$ g.

Chọn đáp án A. Bảo toàn e ta có $2n_{Cu}=n_{N{O}_2}$ $\Rightarrow$ $n_{N{O}_2}=1,92\times 2÷64=0,06$ mol.

Chọn đáp án D. Ta có $m_{Kh\acute{ı}}=m_{Mg}-m_{ddt\breve{a}ng}=0,56$ gam $\Rightarrow$ $M_{Kh\acute{ı}}=0,56÷0,02=28\Rightarrow$ X là khí $N_2$. Bảo toàn e có $n_{N{H}_{4}N{O}_3}=(2n_{Mg}-10n_{N_2})÷8=0,0125$. Nhận thấy cuối cùng Na sẽ đi về muối $NaN{O}_3$ $\Rightarrow$ Tìm $\sum n_{N{O}_3}$ có trong dung dịch Y. Bảo toàn nito ta có $n_{N{O}_3/Y}=n_{HN{O}_3}-2n_{N_2}-n_{N{H}_4}=0,3475$ mol $\Rightarrow$ $n_{NaOH}=0,3475$ mol $\Rightarrow$ $V_{NaOH}=0,17375$ lít = 173,75 ml $\Rightarrow$ Chọn D.

Chọn đáp án B

Đáp án C

4HNO${}_3$ + 3e → NO + 3NO${}_3^{-}$ + 2H${}_2$O $\Rightarrow$ n${}_{HNO3}$ = 4n${}_{NO}$ = 1,2 mol

Đáp án C

Do thu được khí không màu và $M_Z=37\Rightarrow$ có 2 trường hợp.

TH1: Z gồm $N_2$ và $N_{2}O$. Đặt $n_{N_2}=x$; $n_{N_{2}O}=y$

$\Rightarrow n_Z=x+y=0,2$ mol; $m_Z=28x+44y=7,4$(g).

⇒ giải hệ có: $x=0,0875$ mol; $y=0,1125$ mol. Đặt $n_{N{H}_{4}N{O}_3}=a$.

$\sum n_{N{O}_3^{-}/KL}=n_e=10n_{N_2}+8n_{N_{2}O}+8n_{N{H}_{4}N{O}_3}=(8a+1,775)$ mol.

► $m_{mu\acute{\hat{o}}ikhan}=25,3+62.(8a+1,775)+80a=122,3(g)\Rightarrow a=-0,\mathrm{02..}\Rightarrow$ loại!.

TH2: Z gồm NO và $N_{2}O$. Đặt $n_{NO}=x$; $n_{N_{2}O}=y$

$\Rightarrow n_Z=x+y=0,2$ mol; $m_Z=30x+44y=7,4$(g).

⇒ giải hệ có: $x=y=0,1$ mol. Đặt $n_{N{H}_{4}N{O}_3}=a$.

$\sum n_{N{O}_3^{-}/KL}=n_e=3n_{NO}+8n_{N_{2}O}+8n_{N{H}_{4}N{O}_3}=(8a+1,1)$ mol.

► $m_{mu\acute{\hat{o}}ikhan}=25,3+62.(8a+1,1)+80a=122,3(g)\Rightarrow a=0,05$ mol.

⇒ $n_{HN{O}_3}=4n_{NO}+10n_{N_{2}O}+10n_{N{H}_{4}N{O}_3}=1,9$ mol

Chọn đáp án D.
Sau phản ứng còn Cu dư, chứng tỏ HNO3 phản ứng hết.
$3Zn+8HN{O}_3\to 3Zn(N{O}_3{)}_2+2NO+4H_{2}O$

$Fe+4HN{O}_3\to Fe(N{O}_3{)}_3+NO+2H_{2}O$

$3Cu+8HN{O}_3\to 3Cu(N{O}_3{)}_2+2NO+4H_{2}O$

$Cu+2Fe(N{O}_3{)}_3\to Cu(N{O}_3{)}_2+2Fe(N{O}_3{)}_2$

$\Rightarrow$ Dung dịch sau phản ứng chứa: Zn(NO3)2; Fe(NO3)2; Cu(NO3)2.

Chọn đáp án A.
Các trường hợp xảy ra phản ứng thuộc loại phản ứng oxi - hóa khử: $HN{O}_3$ đặc, nóng phản ứng với Fe, FeO, $Fe(OH{)}_2$, $F{e}_3{O}_4$, $Fe(N{O}_3{)}_2$, $FeS{O}_4$, $FeC{O}_3$.