Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nguyên nhân thắng lợi và bài học bảo vệ Tổ quốc trước 1945 (Lịch sử Lớp 11)

Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê (NĂM 980 thế kỉ X)
Kháng chiến chống quân Mông - Nguyên (NĂM 1258, 1285, 1287-1288 của thế kỉ XIII)
Kháng chiến chống Tống thời Lí (NĂM 1077 thế kỉ XI).
Khởi nghĩa Lam Sơn (cuối thế kỉ XIV).

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc kháng chiến chống Tống (1075–1077) diễn ra khi nhà Lý còn nắm độc lập, nhà nước Đại Việt đã được xây dựng vững mạnh. Trong khi đó, khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427) nổ ra khi đất nước đã bị quân Minh xâm lược và đô hộ, mất độc lập. Các phương án B, C, D là điểm giống nhau: cả hai cuộc đều có tướng lĩnh tài giỏi (Lý Thường Kiệt – Lê Lợi, Nguyễn Trãi), đều được nhân dân hăng hái tham gia, và kế sách “tiên phát chế nhân” (chủ động tấn công trước) được dùng trong kháng chiến chống Tống (tiến công chiếm Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu năm 1075), không phải điểm khác biệt của Lam Sơn.

(AI giải đề cho tôi)
Các cuộc kháng chiến thành công: chống Tần, chống Nam Hán (938 – Ngô Quyền), chống Tống (1075–1077 – Lý Thường Kiệt), chống Mông – Nguyên (thế kỉ XIII – Trần), chống Thanh (1789 – Quang Trung). Các cuộc kháng chiến không thành công: chống quân Minh (1407 – nhà Hồ thất bại, mất nước) và chống thực dân Pháp (1858–1884 – triều Nguyễn thất bại, Việt Nam trở thành thuộc địa). Do đó đáp án là C.

(AI giải đề cho tôi)
Kháng chiến chống quân Tống (thế kỉ XI, Lý Thường Kiệt), chống quân Thanh (thế kỉ XVIII, Quang Trung) và chống quân Nam Hán (thế kỉ X, Ngô Quyền, trận Bạch Đằng 938) đều thắng lợi. Riêng kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ cuối thế kỉ XIX (cuộc chống Pháp của nhân dân ta, ví dụ phong trào Cần Vương) không thành công do chênh lệch về trình độ kinh tế - kỹ thuật, đường lối kháng chiến chưa phù hợp. Vậy đáp án là C.

Phương pháp: So sánh.
Cách giải: Một trong những điểm khác biệt của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 -1427) so với cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược (1075 - 1077) là diễn ra khi đất nước bị mất độc lập. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn diễn ra khi nước ta đang rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.
Chọn A.

Câu 21. Chọn B.
Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc có vai trò bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; tác động lớn đến tiến trình lịch sử, chính sách quản lí đất nước, tính chất xã hội và công cuộc xây dựng đất nước; đồng thời có ý nghĩa quyết định đến sự tồn vong của quốc gia, dân tộc. Tuy nhiên, phương án B nói “bảo vệ thành công nền độc lập trước mọi nguy cơ xâm lược” là cách diễn đạt tuyệt đối hóa, không đúng với yêu cầu “vai trò” của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy chọn B.

Đáp án A. “Tâm công”. Nghệ thuật quân sự “tâm công” là đánh vào lòng người, kết hợp quân sự với chính trị, binh vận, địch vận. Tinh thần này được kế thừa trong kháng chiến chống Pháp.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 34: Trong dòng chảy hơn 4000 năm lịch sử dân tộc, chân lý và bài học lịch sử lớn nhất mà Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán trong chính sách phát triển đất nước là 'Dựng nước phải gắn liền với giữ nước'. Đây là bài học được khẳng định xuyên suốt từ thời dựng nước, giữ nước của các triều đại đến thời đại Hồ Chí Minh và hiện nay. Các phương án B, C, D chỉ là những chủ trương, con đường cụ thể trong từng giai đoạn, không phải chân lý xuyên suốt hơn 4000 năm lịch sử. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 34: A).

Phương pháp:
Phân tích, rút ra bài học kinh nghiệm.
Cách giải:
Những nguyên nhân thắng lợi trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam đã để lại bài học kinh nghiệm cho công cuộc bảo vệ đất nước hiện nay là phát huy tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm của nhân dân.
Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Cả hai cuộc kháng chiến đều chủ động đàm phán để kết thúc chiến tranh khi đã giành thắng lợi quyết định về quân sự: cuộc kháng chiến chống Tống sau thắng lợi trên sông Như Nguyệt (1077) nhà Tống đồng ý đàm phán và rút quân; khởi nghĩa Lam Sơn sau các thắng lợi quyết định (Tốt Động – Chúc Động, Chi Lăng – Xương Giang, vây thành Đông Quan) Lê Lợi chủ động đàm phán, buộc quân Minh rút nước. Đáp án B khớp với đáp án nguồn (Câu 15: B). A sai vì cả hai đều có đàm phán; C sai vì không kết hợp tiến công và đàm phán trong suốt cuộc chiến; D sai vì không đàm phán ngay khi chiến tranh bắt đầu.

(AI giải đề cho tôi)
Cách mạng tháng Tám 1945 là cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền bằng phương thức đấu tranh chính cách mạng (nổi dậy giành chính quyền) chứ không phải chiến tranh cách mạng kéo dài như các cuộc khởi nghĩa nông dân hay kháng chiến trước đó. Đây chính là sự kế thừa bài học lựa chọn phương thức đấu tranh phù hợp với thực tiễn lịch sử: khi Nhật đầu hàng Đồng minh, thời cơ chín muồi xuất hiện, Đảng và nhân dân ta quyết định tổng khởi nghĩa trong khi điều kiện quốc tế, quốc nội thuận lợi, tránh cuộc chiến tranh kéo dài. Loại A vì Cách mạng tháng Tám không phải 'chiến tranh toàn dân, toàn diện' (đó là bài học kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ); loại B vì khởi nghĩa tháng Tám không dùng lực lượng quân sự mạnh để đánh chỗ yếu; loại D vì khi đó chưa có chính quyền nhà nước để đoàn kết. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: câu 20 là C.

Chọn A.
A. Bồi đắp, phát triển truyền thống yêu nước và tinh thần dân tộc.
=> Đúng vì đều thể hiện lòng yêu nước và vì vậy bồi đắp thêm tinh thần yêu nước.
B. Đánh bại âm mưu xâm lược của chủ nghĩa đế quốc, thực dân.
=> Sai vì có cuộc chiến tranh không thành công.
C. Lật đổ ách thống trị của ngoại bang, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.
=> Sai vì nhiều cuộc chiến tranh thắng lợi nên không bị ngoại bang thống trị.
D. Chứng minh sức mạnh dân tộc và tinh thần đoàn kết quốc tế.
=> Sai vì nhiều cuộc thời trung đại không có đoàn kết quốc tế.

Chọn B.
A. Bảo vệ độc lập Tổ quốc và phát huy quyền làm chủ của quần chúng nhân dân. Sai vì chỉ đúng với thời hiện đại.
B. Góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa và truyền thống dân tộc. Đúng vì nhờ Tổ quốc độc lập các giá trị văn hóa mới được bảo tồn và phát triển.
C. Thúc đẩy sự thống nhất quốc gia và mở rộng chủ quyền, lãnh thổ của Tổ quốc. Sai vì không mở rộng.
D. Xóa bỏ ách nô dịch của chủ nghĩa thực dân, hoàn thành giải phóng dân tộc. Sai vì sau năm 1975 không có chủ nghĩa thực dân ở VN

Chọn A.
A. Đúng vì xuất phát từ mục đích, lực lượng tham gia.
B. Sai vì thời cơ chỉ xuất hiện ở một số sự kiện.
C. Sai vì triều đình không tồn tại từ năm 1945.
D. Sai vì chỉ kết hợp ở một số sự kiện.

Phương pháp:
- Xem lại nội dung Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.
- Xác định những cuộc kháng chiến không thành công.
Cách giải:
Chống quân Minh (1407): Cuộc kháng chiến chống quân Minh (1407) do Hồ Quý Ly lãnh đạo không thành công vì Hồ Quý Ly bị quân Minh đánh bại, và đất nước rơi vào ách đô hộ của nhà Minh trong suốt 20 năm (1413-1427).
Chống thực dân Pháp (1858–1884): Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trong giai đoạn này chủ yếu diễn ra dưới sự lãnh đạo của các phong trào kháng chiến, nhưng không thành công. Pháp đã hoàn toàn xâm chiếm và đô hộ Việt Nam vào cuối thế kỷ XIX.
Chọn C.

Chọn C.
Điểm khác biệt của khởi nghĩa Lam Sơn so với kháng chiến chống Tống là khởi nghĩa Lam Sơn diễn ra khi đất nước đã mất độc lập, bị nhà Minh đô hộ; còn kháng chiến chống Tống là cuộc chiến tranh bảo vệ nền độc lập của Đại Việt.

Nguyên nhân thắng lợi của các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trước Cách mạng tháng Tám chủ yếu nằm ở sức mạnh đoàn kết dân tộc, nghệ thuật quân sự, sự lãnh đạo đúng đắn, biết phát huy lực lượng và địa thế.
C nói "kẻ thù ngoại xâm không kịp thích ứng với điều kiện địa hình Việt Nam" không phải nguyên nhân cơ bản, phổ quát quyết định thắng lợi.
A, B, D đều phản ánh những nguyên nhân quan trọng từ phía dân tộc Việt Nam.

Câu 23 (VD):
Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cách mạng tháng Tám năm 1945.
- Phân tích, rút ra bài học kinh nghiệm.
Cách giải:
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự thành công trong các cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV là phát huy sức mạnh toàn dân. Điều này đã được Đảng vận dụng thành công trong Cách mạng tháng Tám năm 1945. Để đoàn kết toàn thể nhân dân không phân biệt giai cấp, tôn giáo… Đảng đã chủ trương thành lập mỗi nước Đông Dương một mặt trận riêng. Việt Nam độc lập đồng minh là mặt trận đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam. Đồng thời, mặt trận còn góp phần xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa cho Cách mạng.
=> Bài học kinh nghiệm trong các cuộc kháng chiến thắng lợi của dân tộc Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV được Đảng Cộng sản Đông Dương vận dụng thành công trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 là xây dựng và phát huy thế trận lòng dân.
Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Kháng chiến chống Tống (1075-1077) diễn ra khi nhà Lý còn giữ độc lập, chủ động 'tiên phát chế nhân' (Lý Thường Kiệt đánh phòng tuyến Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu). Khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427) diễn ra khi đất nước đã bị nhà Minh đô hộ, mất độc lập. Các phương án A, C, D là điểm giống nhau giữa hai cuộc kháng chiến. Vậy đáp án là B, trùng với đáp án nguồn (Câu 21: B).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 4 (đúng/sai) – đoạn tư liệu của Trương Hữu Quýnh về tác dụng của kháng chiến chống ngoại xâm đối với sự hình thành dân tộc Việt Nam.
a) Sai. Theo tư liệu, việc xây dựng đường sá, cầu cống, vệt sông, khơi nguồn nhằm củng cố nội bộ lãnh thổ nói chung (phát triển giao thông, thủy lợi, kinh tế - xã hội), đồng thời phục vụ chuyển quân rút lui chiến lược hay tổng phản công; nói 'chỉ nhằm phục vụ kháng chiến' là khẳng định phiến diện, sai.
b) Đúng. Tư liệu nêu rõ: 'Trong kháng chiến chống ngoại xâm, nhất là đối với một kẻ thù hung bạo và có tiềm lực mạnh, tổ tiên chúng ta còn phải chú ý đặc biệt đến việc củng cố nội bộ lãnh thổ' → củng cố nội bộ lãnh thổ là chính sách quan trọng khi đối phó với kẻ thù xâm lược hùng mạnh.
c) Sai. Đoạn trích nói về tác dụng của kháng chiến đối với chính sách củng cố, quản lý lãnh thổ (xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thông, thủy lợi), không cung cấp thông tin về ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong việc hình thành nên truyền thống dân tộc.
d) Đúng. Việc kháng chiến chống ngoại xâm buộc các vương triều phải chú trọng xây dựng đường sá, cầu cống, khai khẩn sông ngòi... cho thấy kháng chiến có tác động lớn đến chính sách quản lý đất nước của các vương triều trong lịch sử.
Kết quả khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 4: a Sai, b Đúng, c Sai, d Đúng).
a) (AI giải đề cho tôi)
Sai. Việc xây dựng đường sá, cầu cống, vệt sông, khơi nguồn nhằm củng cố nội bộ lãnh thổ nói chung, không chỉ phục vụ kháng chiến.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đúng. Tư liệu khẳng định khi đối phó với kẻ thù hung bạo, tiềm lực mạnh, tổ tiên phải chú ý đặc biệt đến việc củng cố nội bộ lãnh thổ.
c) (AI giải đề cho tôi)
Sai. Đoạn trích nói về tác dụng của kháng chiến đối với chính sách củng cố, quản lý lãnh thổ, không phải về ý nghĩa hình thành truyền thống dân tộc.
d) (AI giải đề cho tôi)
Đúng. Yêu cầu kháng chiến buộc các vương triều xây dựng hạ tầng giao thông, thủy lợi, thể hiện tác động lớn đến chính sách quản lý đất nước.