Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Khai thác thuộc địa và chuyển biến xã hội trước 1918 (Lịch sử Lớp 11)

Sgk trang 193
Chọn đáp án: A

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) của thực dân Pháp ở Việt Nam dẫn đến sự ra đời của các giai cấp công nhân và tư sản (giai cấp công nhân Việt Nam ra đời từ đầu thế kỷ XX, giai cấp tư sản và tiểu tư sản hình thành trong quá trình này). Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897-1914), chính sách khai thác của thực dân Pháp làm xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới trong xã hội Việt Nam: công nhân, tiểu tư sản, tư sản (tư sản mại bản và tư sản dân tộc) và địa chủ vừa và nhỏ. Trong các phương án, tầng lớp tiểu tư sản (học sinh, viên chức, tiểu thương, trí thức tiểu tư sản) là tầng lớp ra đời trong thời kì này. Quý tộc mới, địa chủ, nông dân đã tồn tại từ trước. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 18-D.

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) của thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác mỏ, xây dựng công trình, mở rộng đồn điền và phát triển thương mại, giao thông vận tải. Những biến đổi trong cơ cấu kinh tế (kinh tế tư bản chủ nghĩa du nhập, thành thị phát triển) đã làm xuất hiện các lực lượng xã hội mới: giai cấp tư sản (tư sản mại bản, tư sản dân tộc), giai cấp công nhân và tầng lớp tiểu tư sản thành thị (học sinh, sinh viên, viên chức, tiểu thương, trí thức). Nông dân là lực lượng có sẵn từ trước, không phải lực lượng xã hội mới, nên loại các phương án B, C. Phương án A nêu đúng ba lực lượng xã hội mới này và khớp với đáp án của đề (Câu 35 - A).

(AI giải đề cho tôi)
Cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp đã cơ bản hoàn thành việc bình định Việt Nam bằng quân sự (đánh bại phong trào Cần Vương, các cuộc khởi nghĩa của các sĩ phu và nhân dân). Trên cơ sở đó, từ năm 1897, Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) ở Đông Dương. Các phương án khác sai: Pháp không gia nhập Liên minh châu Âu; Hiệp định Sở bộ (1862) chỉ là bước đầu xâm lược; phát xít Nhật đầu hàng (1945) thuộc giai đoạn sau. Vậy đáp án là B.

(AI giải đề cho tôi)
Cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp đã cơ bản hoàn thành việc bình định Việt Nam bằng quân sự (đánh bại các phong trào kháng chiến như Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế...). Trên cơ sở đó, từ năm 1897 Pháp bắt đầu tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Đông Dương (1897 - 1914) dưới thời Toàn quyền Doumer. Các phương án khác sai: A sai vì Liên minh châu Âu ra đời năm 1993; C sai vì Hiệp định Sở bộ (1884) chỉ là bước củng cố ách bảo hộ, không phải điều kiện trực tiếp để mở cuộc khai thác; D sai vì Nhật đầu hàng năm 1945, liên quan đến khai thác lần thứ hai. Đáp án khớp với đáp án tô vàng trong tài liệu nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam được tiến hành từ năm 1897 đến năm 1914, tức là sau khi Pháp đã hoàn thành việc bình định cơ bản toàn bộ lãnh thổ Việt Nam bằng quân sự (kháng chiến của nhân dân ta về cơ bản bị thất bại vào cuối thế kỉ XIX). Khi mới vào xâm lược (A) hay mới chiếm 6 tỉnh Nam Kì (D), Pháp chưa thể tiến hành khai thác thuộc địa; việc triều đình Huế kí hiệp ước đầu hàng (Patơnốt, 1884) cũng chưa phải điều kiện đủ vì phong trào kháng chiến vẫn tiếp diễn. Vậy đáp án đúng là B, trùng với đáp án nguồn (22B).

(AI giải đề cho tôi)
Đầu thế kỉ XX, Việt Nam là thuộc địa của Pháp, mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai của chúng. Do đó, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam lúc này là chống Pháp và tay sai, giành độc lập dân tộc. Phương án A chỉ nêu nhiệm vụ chống phong kiến, giành ruộng đất (chưa phải nhiệm vụ hàng đầu); B nêu 'giành quyền tự trị' (mức độ thấp hơn độc lập); C là nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam sau năm 1945, không phù hợp bối cảnh đầu thế kỉ XX. Đáp án khớp với bảng đáp án của đề (Câu 21: D).

(AI giải đề cho tôi)
Trong các cuộc khai thác thuộc địa (lần 1 và lần 2), thực dân Pháp đầu tư khai thác mỏ than ở Việt Nam (Đồng Nai, Quảng Ninh...) vì than ở đây có trữ lượng lớn, chi phí khai thác thấp, mang lại lợi nhuận cao để vơ vét về chính quốc. Mục đích của Pháp là bóc lột tài nguyên kiếm lợi nhuận, không phải phát triển kinh tế thuộc địa (B), công nghiệp nặng (D) hay chủ yếu phục vụ nhu cầu tại chỗ (C). Đáp án trùng với đáp án nguồn (35-A).

(AI giải đề cho tôi)
Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam, quá trình khai thác mỏ, mở đồn điền và xây dựng cơ sở hạ tầng đã hình thành giai cấp công nhân Việt Nam (từ những người thợ làm thuê trong các nhà máy, hầm mỏ). Đây là giai cấp mới đầu tiên ra đời trước chiến tranh thế giới thứ nhất. Giai cấp tư sản và tiểu tư sản Việt Nam chỉ hình thành rõ nét trong quá trình khai thác thuộc địa lần thứ hai (sau chiến tranh thế giới thứ nhất). Nông dân là giai cấp đã tồn tại từ lâu, không phải giai cấp mới. Đáp án bảng của đề (trang 47) cũng ghi 14-D, khớp với kết quả giải độc lập. Vậy đáp án là D. Công nhân.

(AI giải đề cho tôi)
Trước cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp (1897-1914), xã hội Việt Nam là xã hội phong kiến với hai giai cấp cơ bản: địa chủ phong kiến (giai cấp thống trị) và nông dân (chiếm đại đa số dân cư). Công nhân, tư sản dân tộc, tiểu tư sản chỉ xuất hiện sau khi Pháp tiến hành khai thác thuộc địa. Do đó đáp án đúng là B, phù hợp với bảng đáp án chính thức (câu 9: B).

(AI giải đề cho tôi)
Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897–1914) của thực dân Pháp ở Việt Nam tập trung vào việc mở rộng đồn điền, khai thác mỏ và tăng cường thu thuế (kể cả thuế thân, thuế chợ, thuế đò ngang...). Do đó đáp án đúng là D: đồn điền, khai mỏ và thu thuế giao thông.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 26: Khởi nghĩa của khuynh hướng cứu nước mới – dân chủ tư sản ở Việt Nam đầu thế kỉ XX (Phan Bội Châu với Duy Tân hội, Đông Du; Phan Châu Trinh với Duy Tân, Đông Kinh Nghĩa Thục) bắt nguồn từ sự biến đổi kinh tế – xã hội do chính sách khai thác thuộc địa của Pháp: kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển, xã hội phân hóa giai cấp, xuất hiện tư sản và tiểu tư sản, công nhân. Chính cơ sở kinh tế và xã hội này là yếu tố quyết định (nền tảng khách quan) cho sự xuất hiện và hoạt động của khuynh hướng dân chủ tư sản. Chủ nghĩa 'Tam dân' (B) chỉ là ảnh hưởng tư tưởng bên ngoài; nhận thức của sĩ phu (C) và sự ra đời của tư sản dân tộc, tiểu tư sản (D) là hệ quả của biến đổi kinh tế – xã hội, không phải yếu tố quyết định. Đáp án trong bảng (Câu 26 → A) khớp với kết quả giải độc lập.

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897-1914) của thực dân Pháp làm cho xã hội Việt Nam từ một xã hội phong kiến chuyển biến sâu sắc thành một xã hội thuộc địa nửa phong kiến: kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển nhưng lệ thuộc, các giai cấp mới (công nhân, tư sản, tiểu tư sản) xuất hiện, mâu thuẫn dân tộc - giai cấp ngày càng gay gắt. Đây chính là biến đổi bao trùm nhất về mặt xã hội. Các phương án B, C, D chỉ là những biểu hiện hoặc hệ quả cụ thể, không phải biến đổi bao trùm. Vậy đáp án là A.

Phương pháp: so sánh, liên hệ. Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc tế, giai cấp công nhân Việt Nam còn có những đặc điểm riêng: Giai cấp công nhân Việt Nam tuy ra đời muộn và chiếm 1 tỷ lệ ít trong thành phần dân cư, nhưng do kế thừa được truyền thống đấu tranh anh dũng kiên cường của dân tộc mà giai cấp công nhân nước ta luôn tỏ rõ là một giai cấp kiên cường, bất khuất. Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong nỗi nhục mất nước cùng với nỗi khổ vì ách áp bức bóc lột của giai cấp Tư sản đế quốc làm cho lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc kết hợp làm 1, khiến động cơ cách mạng, nghị lực cách mạng của giai cấp công nhân được nhân lên gấp bội. - Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản Việt Nam, lại có Đảng lãnh đạo nên luôn giữ được sự đoàn kết thống nhất và giữ vững vai trò lãnh đạo của mình. (Khác với giai cấp công nhân ở các nước tư bản Âu -Mỹ). Giai cấp công nhân Việt Nam đa số xuất thân từ nông dân, có mối liên hệ máu thịt với nông dân. Đó là điều kiện hết sức thuận lợi để thực hiện sự liên minh giai cấp, trước hết là đối với giai cấp nông dân.

Nguồn (trang 10) tô đỏ đáp án D: Chuyển biến về kinh tế kéo theo sự biến đổi về mặt xã hội. Đầu thế kỉ XX, chính sách khai thác thuộc địa của Pháp làm kinh tế Việt Nam biến đổi (mở rộng quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, xuất hiện cơ sở sản xuất mới, giai cấp công nhân và tư sản), kéo theo những biến đổi tương ứng về mặt xã hội (phân hóa giai cấp, cơ cấu xã hội mới).

(AI giải đề cho tôi)
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong quá trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (đầu thế kỉ XX). Nguồn gốc xuất thân chủ yếu là giai cấp nông dân bị mất đất, bị bần cùng hóa do chính sách cướp đoạt ruộng đất của thực dân Pháp, buộc phải vào làm thuê trong các đồn điền, hầm mỏ, nhà máy. Đáp án B khớp với đáp án nguồn (Câu 11 - B). Các phương án A, C, D chỉ là nguồn gốc thứ yếu, không phải chủ yếu.

A. Đúng vì: Hai cuộc khai thác thuộc địa lần 1 và 2 của thực dân Pháp ở Việt Nam đều làm cho cơ cấu xã hội từng bước thay đổi, phân hoá giai cấp diễn ra: + Cuộc khai thác lần thứ nhất: Xuất hiện giai cấp công nhân, tầng lớp tư sản và tiểu tư sản thành thị; giai cấp nông dân và địa chủ bắt đầu có sự phân hoá. + Cuộc khai thác lần thứ nhất: Giai cấp công nhân trưởng thành, giai cấp tư sản và tiểu tư sản ra đời và phân hoá; giai cấp nông dân và địa chủ tiếp tục sự phân hoá. B, C, D. Sai vì: Điểm khác. (Ghi chú: nguồn gốc ghi 'Cuộc khai thác lần thứ nhất' ở cả hai dòng; dòng thứ hai có thể là lỗi in của nguồn, giữ nguyên theo nguồn.)

Nguồn (trang 56) in đậm/đánh dấu đáp án D: 'Cột chặt nền kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào nền kinh tế Pháp'. Trong các cuộc khai thác thuộc địa (lần thứ nhất 1897–1914, lần thứ hai 1919–1929, lần thứ ba sau 1936), thực dân Pháp đều hạn chế phát triển công nghiệp nặng ở Việt Nam nhằm giữ cho nền kinh tế Việt Nam không thể tự chủ, phải lệ thuộc hoàn toàn vào nền kinh tế Pháp (thuộc địa chỉ cung cấp nguyên liệu, thị trường tiêu thụ, không có nền công nghiệp độc lập). Phương án C chỉ là một mục đích chung của khai thác thuộc địa, không phải lý do trực tiếp của việc hạn chế công nghiệp nặng.

(AI giải đề cho tôi)
Đầu thế kỉ XX, chính sách khai thác thuộc địa của Pháp làm xuất hiện những lực lượng xã hội mới (công nhân, tư sản, tiểu tư sản) — đây là cơ sở quan trọng tạo điều kiện bên trong cho cuộc vận động giải phóng dân tộc. Các phương án a, b, d chỉ là điều kiện/hoàn cảnh, không phải cơ sở bên trong trực tiếp. Đáp án: c.