Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh (Lịch sử Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi chủ yếu chống đế quốc, thực dân cũ cùng bọn tay sai; còn ở Mĩ Latinh, do các nước đã độc lập về mặt pháp lý nên nhiệm vụ chủ yếu là chống lại các thế lực thân Mĩ (chống đế quốc mới). Đáp án theo nguồn là A: chống lại đế quốc, thực dân và tay sai (đối tượng ở châu Á, Phi), khác với khu vực Mĩ Latinh. Khớp với đáp án nguồn 15-A (trang 112).

Cách giải. phân tích và suy luận
-Sau năm 1945 ,trật tự hai cực Ianta được hình thành đứng đầu là hai siêu cường Xô, Mỹ đối đầu nhau về nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược .
-Trong khi đó, một khu vực, một quốc gia theo chế độ TBCN hay XHCN sẽ làm thay đổi cục diện chính trị của mỗi bên. Sau khi giành độc lập các quốc gia đã tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội.
=> không phải các quốc gia sau khi giành độc lập đều phát triển theo con đường CNXH
CHỌN – D

Phương pháp: Nhận xét, đánh giá
Cách giải: Các nước châu Phi là thuộc địa của thực dân Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Pháp. Sau chiến tranh thế giới thứ hai các nước thực dân bị tàn phá nặng nề cần phải tập chung sức lực để khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh. Nhân cơ hội đó, nhân dân các quốc gia châu Phi đã "trỗi dậy" đấu tranh và lần lượt giành độc lập.
-> Chọn D

Đáp án A
1. cách mạng chắt xám (những năm 90 của thế kỉ XX)
2. cách mạng xanh. (giữa những năm 70 của thế kỉ XX)
3. phóng vệ tinh nhân tạo (1975)
4. thử thành công bom nguyên tử (1974)
5. phóng vệ tinh địa tĩnh (2001)
Trình tự thời gian: cách mạng xanh (giữa những năm 70) → thử bom nguyên tử (1974) → phóng vệ tinh nhân tạo (1975) → cách mạng chặt xám (những năm 90) → phóng vệ tinh địa tĩnh (2001) tương ứng 2, 4, 3, 1, 5.
Sai lầm và chú ý: Đọc thêm kiến thức ngoài sgk để mở rộng hiểu biết

Câu 36: Đáp án D
Khái niệm “a-pac-thai” (apartheid) xuất hiện từ năm 1917, nhưng chế độ chính trị a-pac-thai phải đến năm 1948 mới chính thức được thiết lập và tồn tại kéo dài đến năm 1994. Xét về mặt chính trị, chế độ a-pac-thai ở Nam Phi được chính thức hình thành từ thời điểm diễn ra cuộc bầu cử năm 1948. Đảng Dân Tộc (the National Party – NP) lên cầm quyền với chương trình chính trị được tóm tắt trong khái niệm apartheid (phân biệt chủng tộc) hay apartness (phân lập). Chính sách phân lập đã loại tất cả những người không phải là da trắng ra khỏi các cơ quan quyền lực, trừ một số rất ít người da màu. Các cá nhân trong xã hội bị phân loại theo chủng tộc. Sự phân loại đó được thừa nhận về mặt pháp lí và được xây dựng thành luật để quản lí các nhóm người trong xã hội
Chế độ a-pac-thai thực chất là sản phẩm đặc trưng của chế độ do người da trắng Nam Phi (Africaner) nắm giữ và phần nào là di sản của chủ nghĩa thực dân Anh từ thế kỉ 19 khi các giới chủ thực dân muốn kiểm soát sự di trú của những người da đen và da màu đến các vùng do người da trắng chiếm giữ
Ngày 8 tháng 6 năm 1996, bản hiến pháp mới được phê chuẩn. Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị hết sức quan trọng bởi thành quả của cuộc cách mạng dân chủ Nam Phi đã được thể chế hóa, tạo nền tảng pháp lí cho sự hoạt động của chính phủ mới. Hiến pháp mới đã đảm bảo các quyền bình đẳng cho mọi công dân Nam Phi và khẳng định mọi sự phân biệt đối xử trong xã hội là bất hợp pháp. Hiến pháp này đã chính thức xóa bỏ hệ thống dựa trên nền tảng phân biệt chủng tộc của chính phủ a-pac-thai và xây dựng chính phủ mới dựa trên nền tảng dân chủ
Sai lầm và chú ý:
Nên đọc thêm kiến thức ngoài sgk để bổ sung kiến thức về những sự kiện quan trọng

Chọn đáp án: A. Phương pháp: đánh giá, nhận xét. Chế độ phân biệt chủng tộc là thực chất là sản phẩm đặc trưng của chế độ do người da trắng Nam Phi (Africaner) nắm giữ và phần nào là di sản của chủ nghĩa thực dân Anh từ thế kỷ 19 khi các giới chủ thực dân muốn kiểm soát sự di trú của những người da đen và da màu đến các vùng do người da trắng chiếm giữ. Trải qua một quá trình đấu tranh bền bỉ, tại cuộc trưng cầu dân ý tháng 3 năm 1992, cuộc bầu cử cuối cùng của những người da trắng đã diễn ra ở Nam Phi, các cử tri đã cho phép chính phủ có quyền được thương lượng về bản hiến pháp mới với ANC và các đảng phái chính trị khác. Năm 1993 bản hiến pháp lâm thời đã được xây dựng trong khi chờ đợi soạn thảo một bản hiến pháp chính thức. De Klerk và lãnh tụ ANC Nelson Mandela đã được tặng giải Nobel Hòa bình do đã có những nỗ lực để chế độ a-pac-thai kết thúc trong hòa bình, góp phần tạo dựng nên một nền tảng dân chủ mới cho đất nước Nam Phi. => Chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi là một hình thức thống trị của chủ nghĩa thực dân. => Sự sụp đổ của chế độ phân biệt chủng tộc (Apacthai) ở Nam Phi chứng tỏ một biện pháp thống trị của chủ nghĩa thực dân bị xóa bỏ.

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào nhân dân châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai chủ yếu đấu tranh giành độc lập dân tộc, chống thực dân cũ và mới; còn phong trào nhân dân Mĩ Latinh chủ yếu đấu tranh chống sự khống chế, can thiệp của Mĩ (chủ nghĩa đế quốc mới), bảo vệ độc lập, đòi quyền tự quyết kinh tế. Như vậy sự khác biệt cơ bản nằm ở mục tiêu đấu tranh. Về lực lượng lãnh đạo, hình thức và phương pháp đấu tranh (đấu tranh chính trị, vũ trang, biểu tình...) hai khu vực đều có nhiều điểm tương đồng. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn: 17-B.

(AI giải đề cho tôi)
Chế độ A-pác-thai ở Nam Phi sụp đổ năm 1993 (Nelson Mandela và phong trào đấu tranh chống phân biệt chủng tộc thắng lợi). Đây là sự xóa bỏ một biện pháp thống trị đặc biệt của chủ nghĩa thực dân mới ở châu Phi, chứ không phải sự tan rã cơ bản của hệ thống thuộc địa (đã diễn ra từ thập niên 1950-1960) hay chủ nghĩa thực dân mới bắt đầu khủng hoảng. Đấu tranh vì hòa bình tiến bộ ở châu Phi cũng chưa hoàn thành. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (30-B).

(AI giải đề cho tôi)
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ Latinh chủ yếu đấu tranh chống lại chủ nghĩa thực dân mới (đặc biệt là sự khống chế của Mĩ), trong khi ở châu Phi, các nước còn là thuộc địa của các đế quốc châu Âu nên đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân cũ để giành độc lập. Do đó điểm khác biệt của châu Phi là chống lại chủ nghĩa thực dân cũ. Khớp với đáp án nguồn 35-D.

(AI giải đề cho tôi)
Hơn 100 quốc gia độc lập ra đời sau Chiến tranh thế giới thứ hai (phong trào giải phóng dân tộc) đã trở thành lực lượng quan trọng, góp phần giải quyết các vấn đề quốc tế theo chiều hướng tiến bộ, hòa bình. Loại A vì tàn dư thực dân chưa bị xóa bỏ hoàn toàn; B sai vì hóa hoãn Đông – Tây do nhiều nhân tố, không phải yếu tố quyết định từ các nước mới độc lập; D sai vì các liên minh quân sự (NATO...) vẫn tồn tại. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 36 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á và châu Phi chủ yếu đấu tranh chống chế độ thực dân (kiểu cũ hoặc mới) để giành độc lập. Riêng Mĩ Latinh, các nước đã giành độc lập từ đầu thế kỉ XIX, nên sau 1945 nhiệm vụ của nhân dân là đấu tranh lật đổ các chế độ độc tài thân Mĩ, giành và bảo vệ chính quyền dân tộc, dân chủ (ví dụ: cách mạng Cu Ba 1959, Nicaragua 1979). Do đó điểm khác biệt là chống chế độ độc tài thân Mĩ, thành lập các chính phủ dân tộc, dân chủ. Phương án A (chống phân biệt chủng tộc) là đặc trưng của châu Phi (chế độ Apartheid ở Nam Phi); C sai vì không phải cách mạng vô sản thiết lập chế độ dân chủ nhân dân; D sai vì Mĩ Latinh không nằm dưới chế độ thực dân kiểu cũ. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 5: B).

(AI giải đề cho tôi)
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc ở cả châu Phi và Mĩ Latinh đều có điểm tương đồng là đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân (ở châu Phi chống thực dân cũ, ở Mĩ Latinh chống thực dân mới - chủ yếu là Mĩ) để giành và bảo vệ độc lập dân tộc. B sai vì không phải nơi nào cũng do Đảng Cộng sản lãnh đạo; C sai vì Mĩ Latinh chủ yếu chống thực dân mới chứ không phải thực dân cũ; D sai vì hình thức đấu tranh đa dạng, không chỉ khởi nghĩa vũ trang. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 24: A).

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ Latinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai có hình thức đấu tranh phong phú (đấu tranh chính trị, vũ trang, bãi công, biểu tình...), trong khi phong trào ở châu Phi chủ yếu là đấu tranh vũ trang giành độc lập. Bảng đáp án của đề (trang 4) cũng ghi câu 34 là A.

(AI giải đề cho tôi)
Chế độ Apácthai ở Nam Phi là một chính sách thống trị, phân biệt chủng tộc do thiểu số người da trắng thực thi, mang tính chất thống trị kiểu thực dân. Sự sụp đổ của nó năm 1993 (dẫn đến bầu cử đa chủng tộc năm 1994, Nelson Mandela trở thành tổng thống) chứng tỏ một biện pháp thống trị của chủ nghĩa thực dân đã bị xóa bỏ. Loại B vì hệ thống thuộc địa tan rã cơ bản đã diễn ra từ thập niên 1950-1960; loại C vì đấu tranh vì tiến bộ xã hội ở châu Phi chưa hoàn thành; loại D vì chủ nghĩa thực dân mới khủng hoảng từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, không phải năm 1993.

Chọn B.
A. Sai vì: điểm khác của 2 cuộc cách mạng.
B. Đúng vì: Cả 2 cuộc cách mạng đều có sự tham gia của lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang trong đấu tranh cách mạng.
C. Sai vì: cả 2 cuộc cách mạng đều không có đặc điểm này.
D. Sai vì: cả 2 cuộc cách mạng đều không có tính chất dân chủ là điển hình.

A, B, C. Sai vì: Điểm khác.
C. Đúng vì: Cách mạng ở Ănggôla (1975) và Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam (1945) đều đấu tranh chống thực dân xâm lược thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc và giành quyền sống cho người dân ở đất nước.

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á, Châu Phi chủ yếu đấu tranh chống lại các đế quốc thực dân cũ (Anh, Pháp, Hà Lan...), còn khu vực Mĩ Latinh các nước đã giành độc lập từ đầu thế kỉ XIX nên chủ yếu đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân mới (đặc biệt là sự khống chế của Mĩ). Đây chính là điểm khác biệt cơ bản, tương ứng với phương án B. Các phương án khác sai vì: A - Mĩ Latinh cũng đấu tranh giải phóng dân tộc chứ không chỉ giải phóng giai cấp; C - Mĩ Latinh cũng có đấu tranh vũ trang (như Cách mạng Cuba); D - không phải đặc điểm phân biệt đúng. Đáp án trong bảng đáp án của đề (trang 4) cũng là B, khớp với kết quả giải độc lập.

Phương pháp: giải thích

Cách giải: Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á phát triển. Tuy nhiên, ý thức độc lập và sự lớn mạnh của các lực lượng dân tộc mới là yếu tố quyết định sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Chọn: D

Phương pháp: đánh giá, liên hệ

Cách giải: Trong công cuộc xây dựng đất nước của Ấn Độ và công cuộc cải cách - mở cửa của Trung Quốc, cả hai nước này đều ứng dụng các thành tựu khoa học – kĩ thuật trong xây dựng đất nước. => Việt Nam cần học tập kinh nghiệm của Ấn Độ và Trung Quốc và áp dụng áp thành tựu khoa học – kĩ thuật trong xây dựng đất nước. Chọn: C

(AI giải đề cho tôi)
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ latinh phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh hệ thống xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu ra đời và ngày càng phát triển. Đây là điều kiện thuận lợi quan trọng, tạo thành sức ép và sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập của nhân dân khu vực Mĩ latinh, chống lại chính sách can thiệp, áp bức của Mĩ. Các phương án B, C, D đều không phải điều kiện thuận lợi: chiến lược toàn cầu của Mĩ là trở lực; Mĩ và EU, các nước tư bản chủ nghĩa không giúp đỡ mà thường can thiệp vào khu vực này. Đáp án trùng với bảng đáp án của đề (26-A).