Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Dẫn xuất halogen (Hóa học Lớp 11)

(AI giải đề cho tôi)
Halothane có cấu tạo CF3–CHBrCl, công thức phân tử C2HBrClF3. Khối lượng mol: M = 2·12 + 1 + 80 + 35,5 + 3·19 = 197,5 g/mol. Phần trăm khối lượng chlorine: %Cl = 35,5/197,5 · 100% ≈ 17,97% ≈ 18%.

Đáp số: 3
a) Đúng.
b) Sai. C${}_2$H${}_5$Br + NaOH $\stackrel{t^0}{\to }$ C${}_2$H${}_5$OH + NaBr.
c) Đúng. CH${}_3$ – CHCl – CH${}_3$ $\stackrel{KOH/C_2{H}_{5}OH,t^0}{\to }$ CH${}_2$ = CH – CH${}_3$ + HCl.
d) Đúng. CH${}_3$ - CBr(CH${}_3$) - CH${}_2$ - CH${}_3$ $\underset{C_2{H}_{5}OH/KOH,t^0}{\overset{-HBr}{\to }}$ { CH${}_2$ = C(CH${}_3$) - CH${}_2$ - CH${}_3$ ; 2 - methylbut - 1 - ene (spp) ; CH${}_3$ - C(CH${}_3$) = CH - CH${}_3$ ; 2 - methylbut - 2 - ene (spc) }

A. Sai, vì 2 nguyên tử phải là 2 nguyên tố.
B. Sai, vì độ bất bão hoà trong phân dẫn xuất halogen trên phải bằng 2.
C. Đúng.
D. Sai, Dẫn xuất halogen trên có tên đúng là 3,5-dibromo-8,8-dichloro-2,6-dimethylocta-1,6-diene.

(AI giải đề cho tôi)
Công thức từ hình: CH2=C(CH3)–CH(Br)–CH2–CH(Br)–C(CH3)=CH–CHCl2, tức C10H14Br2Cl2 (M = 10.12 + 14.1 + 2.80 + 2.35,5 = 365). Xét các phát biểu: A sai vì phân tử chứa 4 nguyên tử halogen (2 Br và 2 Cl) thuộc 2 loại, không phải 2 nguyên tử. B sai vì phân tử có 2 liên kết đôi nên độ bất bão hòa bằng 2. C đúng: %Br = 160/365 × 100% = 43,8356%. D sai vì khi đánh số từ đầu CHCl2 (để cho các chỉ số nhỏ nhất), liên kết đôi ở vị trí 2,6 nên tên đúng là 1,1-dichloro-4,6-dibromo-3,7-dimethylocta-2,6-diene, không phải octa-1,6-diene.

(AI giải đề cho tôi)
Chloroform (tricloromethan) có công thức phân tử $CHC{l}_3$, được sử dụng làm chất gây mê từ giữa thế kỷ 18. Các phương án khác: $CC{l}_4$ là carbon tetrachloride, $C{H}_{2}C{l}_2$ là dichloromethane, $C{H}_{3}Cl$ là chloromethane.

(AI giải đề cho tôi)
Bình xịt gây tê (cold spray) hoạt động dựa trên hiện tượng chất dễ bay hơi bay hơi mạnh, thu nhiệt từ da và mô xung quanh, làm lạnh cục bộ để tê liệt dây thần kinh cảm giác. Trong các lựa chọn, $C_2{H}_{5}Cl$ (ethyl chloride) là hợp chất dễ bay hơi, khi xịt ra ngoài bay hơi nhanh và thu nhiệt mạnh từ môi trường (da), gây hiệu ứng làm đông lạnh cục bộ - đúng cơ chế của bình xịt gây tê. Loại B vì $C_2{H}_{5}OH$ tuy bay hơi nhưng không được dùng làm chất gây tê lạnh trong bình xịt thể thao; loại C vì $C_2{H}_6$ là khí khó liquefy, lý do 'không phân cực nên hấp thụ nhiệt tốt' sai về bản chất; loại D sai vì khi bay hơi chất luôn thu nhiệt chứ không tỏa nhiệt vào môi trường. Đáp án trùng với đáp án nguồn: A.

Đáp án : D
Hướng dẫn : $ClC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3,ClC{H}_{2}CH(C{H}_3)C{H}_3$

Đáp án : A
Hướng dẫn : $n_{\downarrow }=n_{AgCl}=0,15$ mol $\to n_Y=0,15\to M_Y=92,5$
CTPT của Y là $C_4{H}_{9}Cl$

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Quy tắc Zaitsev: Trong phản ứng tách hydrogen halide, nguyên tử halogen bị tách ưu tiên cùng với nguyên tử hydrogen ở carbon bên cạnh có bậc cao hơn.

Lời giải

Sản phẩm chính theo quy tắc Zaitsev của phản ứng tách HCl ra khỏi phân tử 2-chloro-3-methyl butane là 2-methylbut-2-ene.

(AI giải đề cho tôi)
Đun nóng $C{H}_{3}C{H}_{2}C{H}_{2}Cl$ với dung dịch NaOH xảy ra phản ứng thủy phân: $C{H}_{3}C{H}_{2}C{H}_{2}Cl+NaOH\stackrel{t^o}{\to }C{H}_{3}C{H}_{2}C{H}_{2}OH+NaCl$. Gạn lấy lớp dung dịch (chứa NaCl và NaOH dư), acid hóa bằng HNO₃ để trung hòa NaOH, sau đó nhỏ AgNO₃: $AgN{O}_3+NaCl\to AgCl\downarrow +NaN{O}_3$. Kết tủa AgCl màu trắng, không tan trong HNO₃ (đã acid hóa trước nên lắc nhẹ không tan). Vậy hiện tượng quan sát được là có kết tủa màu trắng. Đáp án A, khớp với đáp án gạch chân trong tài liệu gốc (trang 68).

CTPT X: C${}_x$H${}_y$Br; $C:H:Br=\frac{35.05}{12}:\frac{6,57}{1}:\frac{58,38}{80}=4:9:1$ => CTPT X: C${}_4$H${}_9$Br. Br liên kết với C bậc II nên CTCT X: CH${}_3$-CHBr-CH${}_2$CH${}_3$. a) Đúng (tổng số nguyên tử trong X là 14). b) Đúng (vì tạo đồng phân hình học). c) Sai vì liên kết trong X là liên kết đơn. d) Đúng.
a) Đúng (tổng số nguyên tử trong X là 14). CTPT X: C${}_x$H${}_y$Br, $$C:H:Br=\frac{35.05}{12}:\frac{6,57}{1}:\frac{58,38}{80}=4:9:1$$ => CTPT X: C${}_4$H${}_9$Br. Trong phân tử X, nguyên tử Br liên kết với C bậc II nên CTCT X: CH${}_3$-CHBr-CH${}_2$CH${}_3$.
b) Đúng (vì tạo đồng phân hình học): $$C{H}_3-CHBr-C{H}_2-C{H}_3\stackrel{NaOH/C_2{H}_{5}OH}{\to }\begin{array}{c}C{H}_2=CH-C{H}_2-C{H}_3\\ C{H}_3-CH=CH-C{H}_3\text{ (cis – trans)}\end{array}$$
c) Sai vì liên kết trong X là liên kết đơn.
d) Đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Tên 2-clo-3-metylpentan: mạch chính pentan (5 C), Cl ở C2, nhóm metyl ở C3. Công thức: CH3-CH(Cl)-CH(CH3)-CH2-CH3. Kiểm tra: A là CH3CH2CH(Cl)CH(CH3)2 — mạch dài nhất 5C nhưng khi đánh số từ đầu có CH3, Cl ở C3, metyl ở C2 → tên 3-clo-2-metylpentan, sai. B đúng: Cl ở C2, CH3 ở C3. C là 1-clo-3-metylpentan, sai. D công thức không hợp lệ về mạch (CH3CH(Cl)CH3CH(CH3)CH3 có C giữa liên kết sai cấu trúc, và không phải pentan với Cl ở C2). Vậy đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: A sai vì khi đun C2H5Br với dung dịch KOH (môi trường nước) xảy ra phản ứng thế thủy phân tạo ancol etylic: C2H5Br + KOH → C2H5OH + KBr; chỉ khi đun với KOH trong ancol (môi trường không nước) mới thu được etilen. B sai vì đun ancol etylic ở 140°C với H2SO4 đặc thu được ete dietyl (C2H5)2O, không phải dimetyl ete CH3-O-CH3. C sai vì phenol là axit rất yếu, dung dịch phenol không làm phenolphtalein chuyển màu hồng. D đúng: trong dãy C2H5Cl, C2H5Br, C2H5I, khối lượng phân tử tăng dần (Cl < Br < I), lực liên quan van der Waals tăng dần nên nhiệt độ sôi tăng dần từ trái sang phải.

$C{H}_3$–$C{H}_2$–Cl là dẫn xuất halogen của ethane. Tên thay thế là chloroethane. “Ethyl chloride” là tên thường, không phải tên thay thế. Chọn C.