Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Acid–base theo Brønsted và sự điện li (Hóa học Lớp 11)

Đáp án A

Tổng nồng độ mol các ion càng lớn thì dung dịch dẫn điện càng tốt và ngược lại.
Xét các đáp án, GIẢ SỬ nồng độ các dung dịch đều là 1 mol/lít.

A. $C{H}_{3}COOH\rightleftharpoons C{H}_{3}CO{O}^{-}+H^{+}\Rightarrow \sum [ion]<2M$.

B. $C{H}_{3}COONa\to C{H}_{3}CO{O}^{-}+N{a}^{+}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

C. $NaOH\to N{a}^{+}+O{H}^{-}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

D. $HCl\to H^{+}+C{l}^{-}\Rightarrow \sum [ion]=2M$.

$\Vert \Rightarrow C{H}_{3}COOH$ dẫn điện kém nhất

Đáp án D

Đáp án D

Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
+ Chất kết tủa.
+ Chất điện li yếu.
+ Chất khí.

(AI giải đề cho tôi)
NaHCO_3 tác dụng với H^+ theo phản ứng: $HC{O}_3^{-}+H^{+}\to H_{2}O+C{O}_2$. Trong phản ứng này, $HC{O}_3^{-}$ nhận ion $H^{+}$ (proton), tức là nhận proton nên đóng vai trò là base (theo thuyết Brønsted - Lowry). Nhờ đó $NaHC{O}_3$ làm giảm nồng độ $H^{+}$, điều chỉnh độ chua trong sốt cà, nước ép hoa quả. Không có sự thay đổi số oxi hoá của bất kỳ nguyên tố nào nên không phải chất oxi hoá hay chất khử. Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
NaHCO3 tác dụng với H+ theo phản ứng: $HC{O}_3^{-}+H^{+}\to H_{2}O+C{O}_2$. Trong phản ứng này, ion $HC{O}_3^{-}$ nhận proton (H+) nên đóng vai trò là base (theo thuyết Brønsted - Lowry). Điều này phù hợp với vai trò của NaHCO3 làm chất điều chỉnh độ chua, làm giảm nồng độ H+ trong sốt cà, nước ép hoa quả. Không có sự thay đổi số oxi hoá nên không phải chất oxi hoá hay chất khử. Đáp án: D.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O đòi hỏi phản ứng trung hòa giữa axit mạnh và bazơ mạnh tan, tạo muối tan, không có kết tủa hay chất yếu khác. A sai vì CH${}_3$COOH là axit yếu: CH${}_3$COOH + OH${}^{-}$ → CH${}_3$COO${}^{-}$ + H${}_2$O. B đúng: Ca(OH)${}_2$ bazơ mạnh tan, HCl axit mạnh, CaCl${}_2$ tan, nên ion rút gọn đúng là H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O. C sai vì còn có Ba${}^{2+}$ + SO${}_4^{2-}$ → BaSO${}_4$↓. D sai vì Mg(OH)${}_2$ không tan, viết dạng phân tử. Kết quả khớp đáp án nguồn (B).

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn H⁺ + OH⁻ → H₂O yêu cầu phản ứng giữa axit mạnh và bazơ mạnh, đều tan, tạo muối tan. A: CH₃COOH là axit yếu, viết dạng phân tử → ion rút gọn là CH₃COOH + OH⁻ → CH₃COO⁻ + H₂O, không đúng. B: Ba(OH)₂ và HCl đều tan, phân li hoàn toàn: Ba²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + 2Cl⁻ → Ba²⁺ + 2Cl⁻ + 2H₂O, rút gọn còn H⁺ + OH⁻ → H₂O, đúng. C: tạo BaSO₄ kết tủa, ion rút gọn có thêm Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄, không đúng. D: Mg(OH)₂ không tan, viết dạng phân tử, không đúng. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Khả năng dẫn điện phụ thuộc vào mức độ phân li ion của chất tan trong nước. Ancol etylic $C_2{H}_{5}OH$ là chất không điện li (không phân li ion) nên không dẫn điện. Axit axetic $C{H}_{3}COOH$ là chất điện li yếu (chỉ phân li một phần: $C{H}_{3}COOH\rightleftharpoons C{H}_{3}CO{O}^{-}+H^{+}$) nên dẫn điện kém. NaCl là chất điện li mạnh, phân li hoàn toàn thành $N{a}^{+}$ và $C{l}^{-}$ (2 ion mỗi phân tử) nên dẫn điện tốt. $K_{2}S{O}_4$ cũng là chất điện li mạnh, phân li hoàn toàn: $K_{2}S{O}_4\to 2K^{+}+S{O}_4^{2-}$ (3 ion mỗi phân tử, nồng độ ion lớn hơn) nên dẫn điện tốt nhất. Vậy thứ tự khả năng dẫn điện tăng dần: $C_2{H}_{5}OH<C{H}_{3}COOH<NaCl<K_{2}S{O}_4$, khớp với đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$ chỉ đúng khi axit mạnh và bazơ mạnh tan, tạo muối tan. A sai vì HF là axit yếu (giữ nguyên phân tử HF). B sai vì $H_{3}P{O}_4$ là axit yếu. D sai vì tạo kết tủa $BaS{O}_4$ (phải viết thêm $B{a}^{2+}+S{O}_4^{2-}\to BaS{O}_4$). C đúng: $Ba(OH{)}_2$ bazơ mạnh tan, $HN{O}_3$ axit mạnh, $Ba(N{O}_3{)}_2$ muối tan, nên ion rút gọn là $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$. Kết quả trùng với đáp án nguồn (14-C).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng (d): Ba(OH)₂ + 2HCl → BaCl₂ + 2H₂O. Ba(OH)₂ và HCl đều tan mạnh, BaCl₂ tan tốt nên phương trình ion thu gọn là H⁺ + OH⁻ → H₂O. Phản ứng (a): Fe(OH)₂ kết tủa không tan, ion thu gọn là Fe(OH)₂ + 2H⁺ → Fe²⁺ + 2H₂O. Phản ứng (b): tạo BaSO₄ kết tủa, ion thu gọn là Ba²⁺ + 2OH⁻ + 2H⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄ + 2H₂O. Phản ứng (c): HCO₃⁻ + OH⁻ → CO₃²⁻ + H₂O. Vậy đáp án là (d), chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O yêu cầu phản ứng giữa axit mạnh và bazơ mạnh, tạo muối tan và nước, không có chất khác tham gia tạo kết tủa hay axit yếu. Xét từng phương án: A. Ba(OH)${}_2$ + H${}_2$SO${}_4$ → BaSO${}_4$↓ + 2H${}_2$O: có BaSO${}_4$ kết tủa nên ion rút gọn là Ba${}^{2+}$ + 2OH${}^{-}$ + 2H${}^{+}$ + SO${}_4^{2-}$ → BaSO${}_4$ + 2H${}_2$O, không đúng. B. Ca(OH)${}_2$ + 2HCl → CaCl${}_2$ + 2H${}_2$O: Ca(OH)${}_2$ tan, HCl axit mạnh, CaCl${}_2$ tan → ion rút gọn đúng là H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O. C. CH${}_3$COOH là axit yếu, viết dạng phân tử: CH${}_3$COOH + OH${}^{-}$ → CH${}_3$COO${}^{-}$ + H${}_2$O, không đúng. D. Mg(OH)${}_2$ không tan, viết dạng phân tử, không đúng. Đáp án khớp với đáp án nguồn (55-B).

Phương pháp:
* Chất điện li mạnh là những chất khi tan vào nước, các phân tử hòa tan đều phân li ra ion.
* Các chất điện li mạnh gồm:
- Các axit mạnh: HCl, HI, HBr, HNO${}_3$, HClO${}_4$, H${}_2$SO${}_4$,...
- Các bazo mạnh: NaOH, KOH, Ba(OH)${}_2$, Ca(OH)${}_2$,...
- Hầu hết các muối: NaCl, CuSO${}_4$, KNO${}_3$,...
Hướng dẫn giải: Các chất điện li mạnh gồm NaHCO${}_3$, HCl (có 2 chất).
Đáp án C

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng chất với dung dịch NaOH: (1) Axit axetic CH3COOH phản ứng trung hòa: CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O. (2) Phenyamoni clorua (muối của anilin, bazơ yếu) bị NaOH giải phóng anilin: C6H5NH3Cl + NaOH → C6H5NH2 + NaCl + H2O. (3) Natri axetat là muối của axit yếu với bazơ mạnh, KHÔNG phản ứng với NaOH. (4) Metylamin là bazơ, không phản ứng với NaOH. (5) Glyxin là axit amin lưỡng tính, nhóm -COOH phản ứng: NH2CH2COOH + NaOH → NH2CH2COONa + H2O. (6) Phenol có tính axit yếu, phản ứng được với NaOH: C6H5OH + NaOH → C6H5ONa + H2O. Vậy có 4 chất phản ứng được với NaOH: axit axetic, phenyamoni clorua, glyxin, phenol.

Chọn D. Chú ý: Để làm khô các khí thì các khí đó không phản ứng với chất cần dùng. Vậy ở đây ta có thể dùng NaOH để làm khô các khí mà không phản ứng với NaOH. A. Loại vì có $S{O}_2$, $C{l}_2$ tác dụng được với NaOH. B. Loại vì có $C{O}_2$, $C{l}_2$ tác dụng được với NaOH. C. Loại vì có $C{O}_2$, $N{O}_2$ tác dụng được với NaOH.

Đáp án : A
Hướng dẫn :
$$F{e}^{3+}+3O{H}^{-}\to Fe(OH{)}_3$$
$$M{g}^{2+}+2O{H}^{-}\to Mg(OH{)}_2$$
$$C{u}^{2+}+2O{H}^{-}\to Cu(OH{)}_2$$
$$HS{O}_4^{-}+O{H}^{-}\to S{O}_4^{2-}+H_{2}O$$

Đáp án A

A. $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$

B. $Cu(OH{)}_2+2H^{+}\to C{u}^{2+}+2H_{2}O$

C. $HC{O}_3^{-}+O{H}^{-}\to C{O}_3^{2-}+H_{2}O$

D. $Cu(OH{)}_2+2H^{+}\to C{u}^{2+}+2H_{2}O$

(AI giải đề cho tôi)
A sai vì H${}^{+}$ và OH${}^{-}$ phản ứng tạo nước (H${}^{+}$ + OH${}^{-}$ → H${}_2$O), đồng thời Ca${}^{2+}$ với OH${}^{-}$ tạo Ca(OH)${}_2$ ít tan. B sai vì Mg${}^{2+}$ phản ứng với OH${}^{-}$ tạo kết tủa Mg(OH)${}_2$ (Mg${}^{2+}$ + 2OH${}^{-}$ → Mg(OH)${}_2$↓). C sai vì Ag${}^{+}$ phản ứng với Cl${}^{-}$ tạo kết tủa AgCl (Ag${}^{+}$ + Cl${}^{-}$ → AgCl↓). D đúng: H${}^{+}$, NO${}_3^{-}$, Cl${}^{-}$, Ca${}^{2+}$ không phản ứng với nhau (HNO${}_3$, HCl đều tan, CaCl${}_2$, Ca(NO${}_3$)${}_2$ tan tốt), nên các ion này cùng tồn tại được trong dung dịch.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$ chỉ đúng khi phản ứng giữa axit mạnh và bazơ mạnh tan, tạo muối tan. Xét từng phương án: A sai vì $Mg(OH{)}_2$ không tan, phải giữ nguyên dạng phân tử. B sai vì tạo kết tủa $BaS{O}_4$, phương trình ion rút gọn có thêm $B{a}^{2+}+S{O}_4^{2-}\to BaS{O}_4$. D sai vì tạo kết tủa $CaC{O}_3$ và có $HC{O}_3^{-}$ tham gia. C đúng: $Ba(OH{)}_2$ và $HN{O}_3$ là bazơ mạnh, axit mạnh tan; muối $Ba(N{O}_3{)}_2$ tan, nên ion rút gọn đúng là $H^{+}+O{H}^{-}\to H_{2}O$. Khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình ion rút gọn Ba^{2+} + SO_4^{2-} → BaSO_4 đòi hỏi cả Ba^{2+} và SO_4^{2-} đều ở dạng tan (muối tan, chất điện li mạnh) và chỉ có BaSO_4 là kết tủa.
- A: BaCO_3 không tan, không điện li ra Ba^{2+}, nên không viết được ion Ba^{2+} ở vế trái.
- B: BaCl_2 + Na_2SO_4 → BaSO_4↓ + 2NaCl. BaCl_2 và Na_2SO_4 đều tan và điện li hoàn toàn: Ba^{2+} + 2Cl^- + 2Na^+ + SO_4^{2-} → BaSO_4↓ + 2Na^+ + 2Cl^-, rút gọn đúng thành Ba^{2+} + SO_4^{2-} → BaSO_4. Đáp án B khớp với đáp án nguồn (Câu 59: B).
- C: Ba(OH)_2 + H_2SO_4 → BaSO_4 + 2H_2O có cả hai sản phẩm yếu/không tan (BaSO_4 và H_2O), ion rút gọn là Ba^{2+} + 2OH^- + 2H^+ + SO_4^{2-} → BaSO_4 + 2H_2O, không phải dạng đã cho.
- D: Ag_2SO_4 (và AgCl) ít tan, Ag_2SO_4 không điện li hoàn toàn nên không cho ion rút gọn như trên.

a) Đúng, dung dịch NaCl có khả năng dẫn điện tạo thành mạch điện kín làm đèn cốc c sáng.

b) Đúng, nước cất và dung dịch saccharose không có khả năng dẫn điện nên mạch hở và đèn a, b không sáng.

c) Đúng, dung dịch HCl hoặc dung dịch NaOH đều chứa các chất điện li mạnh như NaCl nên bóng đèn ở cốc c sáng do tạo thành mạch kín.

d) Sai, thay dung dịch NaCl bằng dung dịch C${}_2$H${}_5$OH thì đèn không sáng do C${}_2$H${}_5$OH là chất không điện li.
Thay dung dịch NaCl bằng dung dịch CH${}_3$COOH thì đèn có sáng nhưng độ sáng yếu hơn do CH${}_3$COOH là chất điện li yếu.
a) Đúng, dung dịch NaCl có khả năng dẫn điện tạo thành mạch điện kín làm đèn cốc c sáng.
b) Đúng, nước cất và dung dịch saccharose không có khả năng dẫn điện nên mạch hở và đèn a, b không sáng.
c) Đúng, dung dịch HCl hoặc dung dịch NaOH đều chứa các chất điện li mạnh như NaCl nên bóng đèn ở cốc c sáng do tạo thành mạch kín.
d) Sai, thay dung dịch NaCl bằng dung dịch C${}_2$H${}_5$OH thì đèn không sáng do C${}_2$H${}_5$OH là chất không điện li.
Thay dung dịch NaCl bằng dung dịch CH${}_3$COOH thì đèn có sáng nhưng độ sáng yếu hơn do CH${}_3$COOH là chất điện li yếu.