Câu 29THPTChuyên đề: Chuẩn độ acid–base • Lớp 11Hợp chất của calcium và ứng dụngVận dụng#Thiếu hình vẽ#flag:missing_figure
Vỏ trứng có chứa calcium ở dạng CaCO. Để xác định hàm lượng CaCO trong vỏ trứng, các bước thí nghiệm được tiến hành như sau:
Bước 1: Cân 2,0 gam vỏ trứng khô, đã làm sạch, hoà tan hoàn toàn trong 50 mL dung dịch HCl 0,1 M. Lọc dung dịch sau phản ứng thu được 50 mL dung dịch X.
Bước 2: Chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X bằng dung dịch NaOH chuẩn với chỉ thị phenolphthalein.
Kết quả chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X khi sử dụng dung dịch chuẩn NaOH 0,01 M được ghi trong bảng sau:

Lần 1 Lần 2 Lần 3 Thể tích NaOH (mL) 3,9 4,1 4,0
Giả thiết các tạp chất khác trong vỏ trứng không phản ứng với HCl, chấp nhận sai số chuẩn độ không đáng kể, các thành phần khác trong vỏ trứng không ảnh hưởng đến kết quả chuẩn độ.
Vỏ trứng có chứa calcium ở dạng CaCO. Để xác định hàm lượng CaCO trong vỏ trứng, các bước thí nghiệm được tiến hành như sau:
Bước 1: Cân 2,0 gam vỏ trứng khô, đã làm sạch, hoà tan hoàn toàn trong 50 mL dung dịch HCl 0,1 M. Lọc dung dịch sau phản ứng thu được 50 mL dung dịch X.
Bước 2: Chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X bằng dung dịch NaOH chuẩn với chỉ thị phenolphthalein.
Kết quả chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X khi sử dụng dung dịch chuẩn NaOH 0,01 M được ghi trong bảng sau:

Giả thiết các tạp chất khác trong vỏ trứng không phản ứng với HCl, chấp nhận sai số chuẩn độ không đáng kể, các thành phần khác trong vỏ trứng không ảnh hưởng đến kết quả chuẩn độ.
Bước 1: Cân 2,0 gam vỏ trứng khô, đã làm sạch, hoà tan hoàn toàn trong 50 mL dung dịch HCl 0,1 M. Lọc dung dịch sau phản ứng thu được 50 mL dung dịch X.
Bước 2: Chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X bằng dung dịch NaOH chuẩn với chỉ thị phenolphthalein.
Kết quả chuẩn độ 10,0 mL dung dịch X khi sử dụng dung dịch chuẩn NaOH 0,01 M được ghi trong bảng sau:

| Lần 1 | Lần 2 | Lần 3 | |
| Thể tích NaOH (mL) | 3,9 | 4,1 | 4,0 |
Giả thiết các tạp chất khác trong vỏ trứng không phản ứng với HCl, chấp nhận sai số chuẩn độ không đáng kể, các thành phần khác trong vỏ trứng không ảnh hưởng đến kết quả chuẩn độ.
Các mệnh đề Đúng / Sai:
a)
Trong quá trình chuẩn độ, dụng cụ (1) chứa chất cần chuẩn độ và dụng cụ (2) chứa chất chuẩn độ.
b)
Trong quá trình chuẩn độ, thời điểm kết thúc chuẩn độ là dung dịch trong dụng cụ (2) bắt đầu xuất hiện màu hồng.
c)
Để quá trình chuẩn độ đạt độ chính xác cao thì quá trình chuẩn độ học sinh cần lắc nhẹ dụng cụ (2) khi nhỏ dung dịch từ dụng cụ (1).
d)
Kết quả thí nghiệm xác định được hàm lượng phần trăm khối lượng của CaCO trong vỏ trứng nhỏ hơn 76\%.
Đáp án chính thức: a:S,b:S,c:Đ,d:Đ
Hướng dẫn giải chi tiết
a) Sai: dụng cụ (2) chứa chất cần chuẩn độ và dụng cụ (1) chứa chất chuẩn độ.
b) Sai: vì khi nhỏ NaOH vào bình tam giác thì sẽ có màu hồng, tuy nhiên lắc nhẹ thì màu hồng sẽ biến mất. Nên chỉ kết thúc chuẩn độ khi dung dịch xuất hiện màu hồng bền trong khoảng 30 giây.
c) Đúng.
d) Đúng (lời giải nguồn có sai số tính toán, đã sửa lại như sau):
Phương trình phản ứng: (1)
Phương trình chuẩn độ:
Thể tích trung bình của NaOH dùng chuẩn độ:
Dùng CT chuẩn độ thì nồng độ HCl trong 10 mL dung dịch X:
Trong 50 mL dung dịch X: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,02 mol)
Số mol HCl ban đầu: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,05 mol)
Từ phương trình (1) ta có:
Vậy nhận định d) Đúng. (Lưu ý: lời giải gốc trong tài liệu nguồn tính ra 75\% do sai số phép tính 0,5.0,1 = 0,05 mol và 0,004.50/10 = 0,02 mol; kết quả đúng là 12\%, nhận định d) vẫn đúng vì 12\% < 76\%.)
a) Sai: dụng cụ (2) chứa chất cần chuẩn độ và dụng cụ (1) chứa chất chuẩn độ.
b) Sai: vì khi nhỏ NaOH vào bình tam giác thì sẽ có màu hồng, tuy nhiên lắc nhẹ thì màu hồng sẽ biến mất. Nên chỉ kết thúc chuẩn độ khi dung dịch xuất hiện màu hồng bền trong khoảng 30 giây.
c) Đúng.
d) Đúng (lời giải nguồn có sai số tính toán, đã sửa lại như sau):
Phương trình phản ứng: (1)
Phương trình chuẩn độ:
Thể tích trung bình của NaOH dùng chuẩn độ:
Dùng CT chuẩn độ thì nồng độ HCl trong 10 mL dung dịch X:
Trong 50 mL dung dịch X: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,02 mol)
Số mol HCl ban đầu: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,05 mol)
Từ phương trình (1) ta có:
Vậy nhận định d) Đúng. (Lưu ý: lời giải gốc trong tài liệu nguồn tính ra 75\% do sai số phép tính 0,5.0,1 = 0,05 mol và 0,004.50/10 = 0,02 mol; kết quả đúng là 12\%, nhận định d) vẫn đúng vì 12\% < 76\%.)
b) Sai: vì khi nhỏ NaOH vào bình tam giác thì sẽ có màu hồng, tuy nhiên lắc nhẹ thì màu hồng sẽ biến mất. Nên chỉ kết thúc chuẩn độ khi dung dịch xuất hiện màu hồng bền trong khoảng 30 giây.
c) Đúng.
d) Đúng (lời giải nguồn có sai số tính toán, đã sửa lại như sau):
Phương trình phản ứng: (1)
Phương trình chuẩn độ:
Thể tích trung bình của NaOH dùng chuẩn độ:
Dùng CT chuẩn độ thì nồng độ HCl trong 10 mL dung dịch X:
Trong 50 mL dung dịch X: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,02 mol)
Số mol HCl ban đầu: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,05 mol)
Từ phương trình (1) ta có:
Vậy nhận định d) Đúng. (Lưu ý: lời giải gốc trong tài liệu nguồn tính ra 75\% do sai số phép tính 0,5.0,1 = 0,05 mol và 0,004.50/10 = 0,02 mol; kết quả đúng là 12\%, nhận định d) vẫn đúng vì 12\% < 76\%.)
a) Sai: dụng cụ (2) chứa chất cần chuẩn độ và dụng cụ (1) chứa chất chuẩn độ.
b) Sai: vì khi nhỏ NaOH vào bình tam giác thì sẽ có màu hồng, tuy nhiên lắc nhẹ thì màu hồng sẽ biến mất. Nên chỉ kết thúc chuẩn độ khi dung dịch xuất hiện màu hồng bền trong khoảng 30 giây.
c) Đúng.
d) Đúng (lời giải nguồn có sai số tính toán, đã sửa lại như sau):
Phương trình phản ứng: (1)
Phương trình chuẩn độ:
Thể tích trung bình của NaOH dùng chuẩn độ:
Dùng CT chuẩn độ thì nồng độ HCl trong 10 mL dung dịch X:
Trong 50 mL dung dịch X: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,02 mol)
Số mol HCl ban đầu: (lời giải nguồn ghi nhầm 0,05 mol)
Từ phương trình (1) ta có:
Vậy nhận định d) Đúng. (Lưu ý: lời giải gốc trong tài liệu nguồn tính ra 75\% do sai số phép tính 0,5.0,1 = 0,05 mol và 0,004.50/10 = 0,02 mol; kết quả đúng là 12\%, nhận định d) vẫn đúng vì 12\% < 76\%.)
Để xác định nồng độ của citric acid có trong một loại dung dịch E được dùng làm phụ gia thực phẩm, một học sinh tiến hành thí nghiệm sau: • Pha loãng 40,0 mL dung dịch E bằng nước cất trong bình định mức thu được 250,0 mL dung dịch F. • Dùng pipette lấy 20,0 mL dung dịch F cho vào bình tam giác rồi thêm tiếp vài giọt phenolphthalein vào. • Tráng sạch burette bằng nước cất, sau đó tráng lại bằng một ít dung dịch NaOH 0,15 M. Cho dung dịch NaOH 0,15 M vào burette, điều chỉnh dung dịch trong burette về mức 0. • Mở khóa burette, nhỏ từng giọt dung dịch NaOH 0,15 M xuống bình tam giác (vừa cho dung dịch NaOH vừa lắc nhẹ bình tam giác) đến khi dung dịch trong bình tam giác chuyển sang màu hồng bền trong khoảng 20 giây thì dừng lại. • Lặp lại thí nghiệm trên thêm 2 lần. Thể tích dung dịch NaOH 0,15 M đã dùng trong 3 lần thí nghiệm được ghi lại như sau: