Câu 40THPTChuyên đề: Phân tích phả hệ • Lớp 12Tư vấn di truyền và xác suất nguy cơXác suất kiểu gene kiểu hình trong phép laiVận dụng cao#secondary:BIO12.HUMAN_GENETICS.L3.COUNSELLING#secondary:BIO12.MENDEL.L3.PROBABILITY
Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ.
Theo lý thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 9 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Phả hệ dưới đây mô tả hai bệnh di truyền phân li độc lập với nhau, mỗi bệnh do một gen quy định. Biết không xảy ra đột biến ở tất cả mọi người trong phả hệ.
Theo lý thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 9 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Theo lý thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Có thể xác định được kiểu gen của 9 người.
II. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng bị cả hai bệnh là 1/36.
III. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng chỉ bị một bệnh là 5/18.
IV. Xác suất để cặp vợ chồng 15-16 sinh con đầu lòng là gái và không bị bệnh là 25/72.
Chọn một phương án bên dưới để kiểm tra đáp án ngay:
Đáp án chính thức: D
Hướng dẫn giải chi tiết
(AI giải đề cho tôi)
Xác định tính chất hai bệnh: Bệnh thứ nhất (kí hiệu đen: 6, 8, 17): 6 bị bệnh nhưng bố mẹ 1, 2 bình thường → bệnh thứ nhất do gen lặn trên NST thường quy định (gen b). Bệnh thứ hai (kí hiệu gạch sọc: 3, 7): 3, 7 bị bệnh, con của họ bình thường và 8 bị cả hai bệnh lại sinh con bình thường → bệnh thứ hai cũng do gen lặn trên NST thường quy định (gen a). Hai bệnh phân li độc lập.
Xác định kiểu gen:
- 1, 2: sinh con 6 bị bệnh thứ nhất (bb) và con 7 bị bệnh thứ hai (aa) → 1, 2 đều là BbAa.
- 6: bb (bệnh 2 chưa xác định); 7: aa (bệnh 1 chưa xác định); 3: aa (bệnh 1 chưa xác định).
- 8 bị cả hai bệnh → aa bb.
- 17 bị bệnh thứ nhất (bb) và không bị bệnh thứ hai (con của 9, 10 không mang bệnh 2 biểu hiện nhưng 17 bị bệnh 2? → 17 là aa bb): 17 bị bệnh 2 (aa) → 9, 10 đều Aa; 17 bị bệnh 1 (bb) → 9, 10 đều Bb. Vậy 9 = BbAa, 10 = BbAa (10 còn con của 3 là aa nên chắc chắn Aa về bệnh 2).
- 13, 14, 15: con của 7 (aa) × 8 (aa bb), đều bình thường → về bệnh 2 chắc chắn Aa; về bệnh 1 nhận b từ mẹ 8 (bb) mà bình thường → chắc chắn Bb. Vậy 13, 14, 15 = AaBb.
- 17 = bb aa.
Số người xác định được kiểu gen (cả 2 gen): 1, 2, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 17 → 9 người → I đúng.
Cặp 15–16: 15 = AaBb. 16 là con của 9 (AaBb) × 10 (AaBb), bình thường về cả hai bệnh → về mỗi bệnh: AA (1/3) hoặc Aa (2/3).
II. P(con bị cả hai bệnh) = P(aa) × P(bb) = (1/2 × 2/3 × 1/2) × (1/2 × 2/3 × 1/2) = (1/6) × (1/6) = 1/36 → II đúng.
III. P(chỉ bị một bệnh) = P(aa)×P(B_) + P(A_)×P(bb) = (1/6 × 5/6) + (5/6 × 1/6) = 10/36 = 5/18 → III đúng.
IV. P(con gái và không bị bệnh) = 1/2 × P(A_B_) = 1/2 × (5/6 × 5/6) = 25/72 → IV đúng.
Cả 4 phát biểu đều đúng → chọn D, phù hợp với đáp án nguồn.
Xác định tính chất hai bệnh: Bệnh thứ nhất (kí hiệu đen: 6, 8, 17): 6 bị bệnh nhưng bố mẹ 1, 2 bình thường → bệnh thứ nhất do gen lặn trên NST thường quy định (gen b). Bệnh thứ hai (kí hiệu gạch sọc: 3, 7): 3, 7 bị bệnh, con của họ bình thường và 8 bị cả hai bệnh lại sinh con bình thường → bệnh thứ hai cũng do gen lặn trên NST thường quy định (gen a). Hai bệnh phân li độc lập.
Xác định kiểu gen:
- 1, 2: sinh con 6 bị bệnh thứ nhất (bb) và con 7 bị bệnh thứ hai (aa) → 1, 2 đều là BbAa.
- 6: bb (bệnh 2 chưa xác định); 7: aa (bệnh 1 chưa xác định); 3: aa (bệnh 1 chưa xác định).
- 8 bị cả hai bệnh → aa bb.
- 17 bị bệnh thứ nhất (bb) và không bị bệnh thứ hai (con của 9, 10 không mang bệnh 2 biểu hiện nhưng 17 bị bệnh 2? → 17 là aa bb): 17 bị bệnh 2 (aa) → 9, 10 đều Aa; 17 bị bệnh 1 (bb) → 9, 10 đều Bb. Vậy 9 = BbAa, 10 = BbAa (10 còn con của 3 là aa nên chắc chắn Aa về bệnh 2).
- 13, 14, 15: con của 7 (aa) × 8 (aa bb), đều bình thường → về bệnh 2 chắc chắn Aa; về bệnh 1 nhận b từ mẹ 8 (bb) mà bình thường → chắc chắn Bb. Vậy 13, 14, 15 = AaBb.
- 17 = bb aa.
Số người xác định được kiểu gen (cả 2 gen): 1, 2, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 17 → 9 người → I đúng.
Cặp 15–16: 15 = AaBb. 16 là con của 9 (AaBb) × 10 (AaBb), bình thường về cả hai bệnh → về mỗi bệnh: AA (1/3) hoặc Aa (2/3).
II. P(con bị cả hai bệnh) = P(aa) × P(bb) = (1/2 × 2/3 × 1/2) × (1/2 × 2/3 × 1/2) = (1/6) × (1/6) = 1/36 → II đúng.
III. P(chỉ bị một bệnh) = P(aa)×P(B_) + P(A_)×P(bb) = (1/6 × 5/6) + (5/6 × 1/6) = 10/36 = 5/18 → III đúng.
IV. P(con gái và không bị bệnh) = 1/2 × P(A_B_) = 1/2 × (5/6 × 5/6) = 25/72 → IV đúng.
Cả 4 phát biểu đều đúng → chọn D, phù hợp với đáp án nguồn.
