Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lý (GDCD Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Anh K đi ngược chiều, vi phạm luật giao thông nên bị cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính. Đồng thời, hành vi gây thiệt hại sức khỏe cho anh N khiến anh N phải điều trị nên anh K phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng — đây là trách nhiệm dân sự. Mức độ vi phạm chưa cấu thành tội phạm hình sự (không phải trách nhiệm hình sự), anh K không vi phạm nghĩa vụ trong cơ quan, tổ chức nên không có trách nhiệm kỷ luật. Vậy anh K chịu trách nhiệm hành chính và dân sự, khớp với đáp án A (Câu 111, đáp án mã đề 103: A).

- Khi làm tình huống chú ý đọc câu hỏi trước, tìm từ "chìa khóa" gạch chân từ khóa. Đọc đề đến đâu, gạch chân, ghi đáp án (bên cạnh) đến đó. Khi đọc đề không suy diễn, mà phải dựa vào câu chữ để xác định đáp án. - Với tình huống này vận dụng nội dung bài 2, GDCD12 thì người phải chịu trách nhiệm dân sự gồm ví: + Chủ một nhà hàng là anh K không làm đủ cỗ cưới theo hợp đồng cho bà T, nhưng anh K không chịu bồi thường cho bà T đúng thỏa thuận + anh Q đã đập phá cửa hàng của anh K

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích từng người:
- Anh A: điều khiển xe mô tô đi ngược chiều trên đường một chiều → vi phạm pháp luật hành chính (Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ). Đồng thời, theo hợp đồng vay tài sản (Điều 463 BLDS 2015), bên vay phải hoàn trả tài sản đúng hiện trạng như lúc nhận; xe bị hỏng trong thời gian anh A mượn nên anh B có quyền yêu cầu anh A hoàn trả hiện trạng xe → anh A vi phạm nghĩa vụ dân sự theo hợp đồng. Lưu ý: xe bị anh X phá hỏng, không phải anh A làm hỏng, nhưng trách nhiệm hoàn trả hiện trạng vẫn thuộc về anh A với bên cho vay.
- Anh D: tạt sơn làm bẩn tường nhà bà Q → vi phạm hành chính (hành vi cố ý làm hư hại, làm bẩn tài sản của người khác); đồng thời gây thiệt hại tài sản cho bà Q nên phải bồi thường theo Điều 584 BLDS 2015 → vi phạm pháp luật dân sự.
- Anh X: phá hỏng xe mô tô của anh A → chỉ vi phạm dân sự (bồi thường thiệt hại tài sản); hành vi tổ chức nhập cảnh trái phép thuộc phạm vi hình sự, không phải vi phạm hành chính trong tình huống này.
- Anh B: yêu cầu anh A hoàn trả hiện trạng xe là thực hiện quyền hợp pháp theo hợp đồng, không vi phạm.
- Bà Q: tự ý thu giữ tài sản của anh X, anh D → xâm phạm quyền sở hữu, chỉ vi phạm pháp luật dân sự, không phải vi phạm hành chính.
Vậy chỉ anh A và anh D vừa vi phạm pháp luật hành chính vừa vi phạm pháp luật dân sự → đáp án A, trùng đáp án nguồn (116.A).

(AI giải đề cho tôi)
Chị K nợ bà A 150 triệu đồng rồi bỏ trốn với mục đích chiếm đoạt số tiền, cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015) vì giá trị tài sản lớn, nên chị K phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, chị K vẫn phải hoàn trả khoản nợ 150 triệu đồng cho bà A theo quan hệ hợp đồng mua bán, tức trách nhiệm dân sự. Không có vi phạm hành chính (không phải hành vi vi phạm quản lí nhà nước về trật tự quản lí) và trách nhiệm kỉ luật không áp dụng vì đây không phải vi phạm quy chế nội bộ công ty. Vậy chị K phải chịu trách nhiệm hình sự và dân sự, khớp với đáp án nguồn (Câu 120: C).

(AI giải đề cho tôi)
K cố ý đánh H gây thương tích với tỷ lệ tổn thương sức khỏe 14% (từ 11% trở lên) nên cấu thành tội Cố ý gây thương tích theo Bộ luật Hình sự, phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, K phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe (chi phí điều trị hơn 40 triệu đồng) cho H theo quy định của Bộ luật Dân sự, tức chịu trách nhiệm dân sự. Đây không phải vi phạm hành chính, và 'kỷ luật' không phải là hình thức trách nhiệm pháp lý đối với công dân nói chung. Đáp án khớp với đáp án nguồn (94-A).

(AI giải đề cho tôi)
Chơi bài ăn tiền là hành vi đánh bạc, vi phạm pháp luật (Điều 321 BLHS 2015; Nghị định 144/2021/NĐ-CP về vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự). Do đó cả bốn người tham gia đánh bạc (H, M, S, Đ) đều phải chịu trách nhiệm pháp lí. Bảo vệ T tuy không chơi bài nhưng biết rõ mục đích đổi tiền lẻ để đánh bạc mà vẫn giúp anh H đổi ba triệu đồng, tức là giúp sức cho hành vi đánh bạc, nên cũng phải chịu trách nhiệm pháp lí. Anh Đ đánh gãy chân anh S còn có thể phải chịu thêm trách nhiệm về hành vi gây thương tích. Vậy tất cả H, M, S, Đ và bảo vệ T đều phải chịu trách nhiệm pháp lí, khớp với đáp án nguồn (98-A).

(AI giải đề cho tôi)
Chị Y là người lao động vi phạm nghĩa vụ bảo vệ bí mật thông tin của công ty, gây thiệt hại cho công ty X. Việc công ty X ra quyết định đình chỉ công việc là hình thức xử lý kỷ luật trong nội bộ quan hệ lao động (theo Bộ luật Lao động), không phải trách nhiệm hành chính, hình sự hay dân sự (không có yếu tố vi phạm pháp luật do cơ quan nhà nước xử lý). Đáp án: B. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (105-B).

(AI giải đề cho tôi)
Công ty M đã bị xử phạt hành chính (phạt tiền) nhưng vẫn tái phạm, tiếp tục xả chất thải độc hại ra sông ở mức độ nghiêm trọng hơn. Hành vi xả chất thải độc hại gây ô nhiễm môi trường, khi tái phạm ở mức độ nghiêm trọng, cấu thành tội phạm về môi trường (Điều 235 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 - Tội gây ô nhiễm môi trường). Do đó hành vi của công ty M sẽ bị xử lý bởi Luật Hình sự, không còn là xử phạt hành chính. Đáp án khớp với đáp án nguồn (112-B).

(AI giải đề cho tôi)
Mức tổn thương sức khỏe 15% (dưới 31%) nên hành vi của anh H chưa cấu thành tội phạm (không bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 BLHS 2015). Tuy nhiên anh H vi phạm quy tắc giao thông đường bộ nên bị xử phạt vi phạm hành chính (Nghị định 100/2019/NĐ-CP), đồng thời phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe và tài sản (xe máy hỏng) cho chị M theo trách nhiệm dân sự (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 584, 590). Vậy anh H chịu trách nhiệm hành chính và dân sự → đáp án C, khớp với đáp án nguồn (117-C).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật hành chính là hành vi có lỗi, trái pháp luật hành chính, chưa đến mức tội phạm, xâm hại quan hệ quản lý hành chính nhà nước. - B (Tổ chức buôn bán nội tạng người) là tội phạm hình sự theo Điều 154 BLHS 2015. - C (Đánh người gây thương tích) có thể cấu thành tội cố ý gây thương tích (Điều 134 BLHS) khi tỷ lệ tổn thương từ 11% trở lên; đây chủ yếu là vi phạm hình sự, không phải vi phạm hành chính điển hình. - A (Tự ý thay đổi giới tính) là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm (Điều 10 Luật Bình đẳng giới), nhưng không phải hành vi vi phạm hành chính được xử phạt đối với cá nhân. - D (Buôn bán lấn chiếm hành lang giao thông) xâm hại trật tự quản lý hành chính nhà nước về an toàn giao thông, được xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Anh K tung tin anh Y nhiễm Covid-19 là bịa đặt, vu khống, xâm phạm danh dự, nhân phẩm của anh Y → vi phạm pháp luật. Anh Y đập vỡ gương xe mô tô của anh K là hành vi hủy hoại, cố ý gây thiệt hại tài sản của người khác → vi phạm pháp luật (dù anh K sai trước, anh Y không được tự ý trừng phạt). Anh T chỉ kể lại việc anh Y không đo thân nhiệt theo quy định (sự thật, không bịa đặt) và anh L chỉ khuyên anh K cải chính thông tin (hành vi đúng đắn) nên anh T và anh L không vi phạm. Vậy những người vi phạm pháp luật là anh Y và anh K.

(AI giải đề cho tôi)
Hành vi đánh trọng thương tổ trưởng tổ dân phố cấu thành tội cố ý gây thương tích gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015). Bố con ông P là người chủ mưu, thuê anh L và anh K thực hiện (đồng phạm với vai trò tổ chức, chủ mưu), còn anh L và anh K trực tiếp gây thương tích. Do đó tất cả đều phải chịu trách nhiệm hình sự. Việc đổ vật liệu ra lề đường của gia đình ông P chỉ là vi phạm hành chính, nhưng hành vi thuê người đánh trọng thương là vi phạm hình sự. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Việc M và N thỏa thuận đặt cọc mua bán nhà là giao dịch dân sự. M không bán và không thực hiện nghĩa vụ đền gấp đôi tiền đặt cọc như cam kết là hành vi vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của N trong quan hệ tài sản giữa các bên ngang hàng. Đây là vi phạm pháp luật dân sự (theo Bộ luật Dân sự 2015 về đặt cọc, Điều 328), không phải vi phạm hành chính, kỷ luật hay hình sự vì không xâm phạm trật tự quản lý hành chính, kỷ luật nội bộ và chưa đến mức cấu thành tội phạm.

(AI giải đề cho tôi)
Phân tích trách nhiệm pháp lí của từng người: Ông X mua chiếc xe máy mà anh N vừa lấy trộm, biết rõ là tài sản do trộm mà nhận (mua bán trái phép tài sản do người khác phạm tội mà có) nên phải chịu trách nhiệm hình sự. Anh N vừa lấy trộm xe máy (tội trộm cắp tài sản), vừa tham gia đua xe trái phép, vừa gây tai nạn đâm ông V nên phải chịu trách nhiệm. Anh K cùng tham gia đua xe trái phép nên cũng phải chịu trách nhiệm pháp lí. Anh S chỉ đi ăn nhậu rồi về nhà, không tham gia đua xe hay hành vi vi phạm nào nên không phải chịu trách nhiệm. Ông V là nạn nhân đi bộ trên vỉa hè, không có lỗi, không phải chịu trách nhiệm. Vậy những người phải chịu trách nhiệm pháp lí là ông X, anh K và anh N, khớp với đáp án B trong bảng đáp án (câu 36 = B).

(AI giải đề cho tôi)
Chị K bị Tòa án tuyên phạt tù về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản (3 tỷ đồng) nên phải chịu trách nhiệm hình sự. Là cán bộ nhà nước vi phạm nghĩa vụ công vụ, chị K còn bị xử lý kỉ luật (cách chức, sa thải khỏi ngạch công chức). Việc chiếm đoạt tiền được xử lý trong khuôn khổ hình sự (truy thu, tịch thu tài sản theo Bộ luật Hình sự), không phát sinh trách nhiệm hành chính hay dân sự riêng ở đây. Vậy chị K chịu trách nhiệm hình sự và kỉ luật. Khớp với đáp án nguồn: Câu 109 = A.

(AI giải đề cho tôi)
Anh K (thủ quỹ) và anh T (kế toán trưởng) thông đồng chiếm đoạt tiền của công ti là hành vi vi phạm pháp luật hình sự (tội chiếm đoạt tài sản, lợi dụng chức vụ, quyền hạn). Giám đốc Q biết rõ hành vi vi phạm của anh K, anh T nhưng do quan hệ họ hàng nên làm ngơ, bỏ qua, không xử lý hay báo cơ quan có thẩm quyền, do đó Q cũng vi phạm pháp luật (không thực hiện nghĩa vụ ngăn chặn, xử lý vi phạm). Anh Y phát hiện và báo cho giám đốc là hành vi đúng pháp luật, không vi phạm. Vậy những người vi phạm là anh K, anh T và giám đốc Q, khớp với đáp án nguồn D (bảng đáp án: Câu 116 = D).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm pháp luật hình sự là hành vi có tính nguy hiểm cao cho xã hội như cố ý gây thương tích, tổn hại sức khỏe người khác. Trong tình huống: bà L xả rác sai quy định và có lời lẽ xúc phạm chị K chỉ là vi phạm hành chính/đạo đức, chưa đến mức hình sự; chị H báo cơ quan chức năng về hành vi đánh bạc của anh T là hành vi đúng pháp luật, không vi phạm. Anh T thuê anh P đánh anh Q khiến anh Q bị thương nặng: anh T là người chủ mưu, thuê mướn (đồng phạm với vai trò chủ mưu), anh P là người trực tiếp thực hiện hành vi cố ý gây thương tích — cả hai đều phạm tội cố ý gây thương tích theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Do đó những người vi phạm pháp luật hình sự là anh T và anh P, khớp với đáp án C (Câu 120, bảng đáp án: C).

(AI giải đề cho tôi)
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi, trái pháp luật, xâm phạm trật tự quản lý nhà nước mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Sử dụng ma túy (B), cổ vũ đánh bạc (C), lấn chiếm vỉa hè (D) đều là hành vi bị xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật. Tự ý nghỉ việc (A) là vi phạm kỷ luật lao động (kỷ luật nội bộ giữa người lao động và người sử dụng lao động), không phải vi phạm hành chính. Đáp án khớp bảng đáp án nguồn: câu 14 là A.

(AI giải đề cho tôi)
Chị M là nhân viên công ty S, vi phạm nghĩa vụ bảo mật thông tin: tiết lộ định hướng chiến lược, kế hoạch kinh doanh cho công ty khác. Hành vi này vi phạm nội quy, hợp đồng lao động nên chị M bị công ty xử lí kỉ luật lao động (khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, sa thải...). Đồng thời, do hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh gây tổn thất nghiêm trọng về tài sản, có dấu hiệu tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự (tội vi phạm quy định về cạnh tranh / xâm phạm hoạt động kinh doanh), chị M còn phải chịu trách nhiệm hình sự. Trách nhiệm hành chính không phát sinh vì đây không phải vi phạm quản lí nhà nước; trách nhiệm dân sự không phải là đáp án đúng theo đề vì trọng tâm là kỉ luật lao động và hình sự. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 18: C).

(AI giải đề cho tôi)
Ông H (Giám đốc sở, cán bộ nhà nước) nhận của anh Q 200 triệu đồng rồi ký quyết định điều động anh Q vào vị trí trưởng phòng: hành vi nhận hối lộ vừa vi phạm kỉ luật (kỉ luật công chức) vừa vi phạm hình sự (tội nhận hối lộ theo Bộ luật Hình sự). Anh Q đưa tiền để được điều động: hành vi đưa hối lộ cũng vừa vi phạm kỉ luật vừa vi phạm hình sự (tội đưa hối lộ). Chị B bỏ nhà đi biệt tích chỉ vi phạm đạo đức gia đình/quyền và nghĩa vụ hôn nhân, không vi phạm kỉ luật công vụ và không cấu thành tội phạm. Anh K mới chỉ 'nảy sinh ý định' rủ anh M tống tiền ông H, chưa thực hiện hành vi; ý định thuần túy không bị xử lý hình sự, anh M cũng chưa đồng ý thực hiện. Do đó những người vừa vi phạm kỉ luật vừa vi phạm hình sự là ông H và anh Q, khớp với đáp án A.