Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Phong trào giải phóng dân tộc 1939–1945 (Lịch sử Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) được thành lập theo chủ trương của Nguyễn Ái Quốc tại Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (5-1941), nhằm đoàn kết các lực lượng dân tộc. Trong các tổ chức chính trị được nêu, Đảng Dân chủ Việt Nam (thành lập 6-1944) là thành viên tham gia Mặt trận Việt Minh. Việt Nam Quốc dân đảng không tham gia Việt Minh; Đảng Thanh niên và Đảng Cộng sản Việt Nam cũng không phải là thành viên của Mặt trận này. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 19: B).

(AI giải đề cho tôi)
Trong cuộc vận động giải phóng dân tộc (1939-1945), sau khởi nghĩa Bắc Sơn (9-1940), một bộ phận nghĩa quân rút lên duy trì đấu tranh và thành lập đội du kích Bắc Sơn (đầu năm 1941) - đây là đội du kích đầu tiên được thành lập trong giai đoạn này. Các đội du kích Ba Tơ (3-1945), Đình Bảng, Võ Nhai đều thành lập sau. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 21: C).

(AI giải đề cho tôi)
Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương. Sự kiện này làm chính quyền thực dân Pháp sụp đổ, chính quyền tay sai Nhật (chính quyền Trần Trọng Kim) rất mỏng yếu, không được dân chúng ủng hộ, tạo ra cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc ở Đông Dương — một trong hai yếu tố cấu thành thời cơ (cùng với khủng hoảng kinh tế - xã hội do đói năm 1945). Lưu ý: thời cơ tổng khởi nghĩa chỉ xuất hiện sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh (15-8-1945), nên A không đúng; C sai vì Nhật đảo chính Pháp làm Pháp suy yếu chứ không làm cả Nhật suy yếu; D chỉ là hệ quả gián tiếp, không phải kết quả trực tiếp mà sự kiện tạo ra. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 22: B).

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (5-1941) với chủ trương thành lập mặt trận Việt Minh - mặt trận đoàn kết các lực lượng dân tộc đã khắc phục được một trong những hạn chế của Luận cương chính trị (10-1930) về lực lượng cách mạng.

(AI giải đề cho tôi)
Sau khi Nhật đảo chính Pháp (9-3-1945), Đảng Cộng sản Đông Dương phát động cao trào kháng Nhật cứu nước với khẩu hiệu 'Đánh đuổi phát xít Nhật'. Khẩu hiệu này phù hợp với nhiệm vụ hàng đầu lúc đó là chống kẻ thù trực tiếp là Nhật, đồng thời chuẩn bị cho thời cơ giành độc lập. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 23: B).

Việc thành lập Mặt trận Việt Minh là sáng tạo của Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong công tác mặt trận vì đã kết hợp nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ quốc tế: nhiệm vụ dân tộc là thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc, nhiệm vụ quốc tế là góp phần tiêu diệt chủ nghĩa phát xít.

Nếu Luận cương chính trị (10-1930) xác định động lực cách mạng là công nhân và nông dân thì điểm mới trong nội dung Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương (5 - 1941) của Đảng Cộng sản Đông Dương là tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp trong một mặt trận dân tộc thống nhất – Mặt trận Việt Minh.

(AI giải đề cho tôi)
Trong giai đoạn 1939-1945, lực lượng vũ trang được thành lập ở Việt Nam là Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, do Nguyễn Ái Quốc quyết định thành lập ngày 22-12-1944, do Võ Nguyên Giáp chỉ huy. Các phương án khác không đúng: Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập năm 1930; Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên thành lập năm 1925; Việt Nam Quốc dân Đảng thành lập năm 1927. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 2: D).

- Chọn đáp án D. Làm cho trận địa cách mạng được mở rộng.
- SGK Lịch sử lớp 12, Nxb Giáo dục, HN năm 2009, trang 112-113.
- Cao trào diễn ra khắp cả nước, một số địa phương đã lập được chính quyền cách mạng nên một trong những ý nghĩa của cao trào kháng Nhật cứu nước (từ tháng 3 đến giữa tháng 8 năm 1945) ở Việt Nam là làm cho trận địa cách mạng được mở rộng.

- Chọn đáp án C. Đối tượng cách mạng thay đổi.
- SGK Lịch sử lớp 12, Nxb Giáo dục, HN năm 2009, trang 112.
- Sau sự kiện Nhật đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương (9-3-1945) kẻ thù của cách mạng Việt Nam không còn là Pháp – Nhật mà chỉ còn Nhật do vậy đối tượng cách mạng thay đổi nên từ ngày 12-3-1945, Đảng Cộng sản Đông Dương đề ra khẩu hiệu “Đánh đuổi phát xít Nhật”.

- Chọn đáp án B. tập hợp lực lượng toàn dân tộc.
- SGK Lịch sử lớp 12, Nxb Giáo dục, HN năm 2009, trang 94-95, 104-105, 108-109.
- Một trong những hạn chế của Luận cương chính trị (10 - 1930) là đánh giá không đúng khả năng CM của TTS, TSDT, trung – tiểu địa chủ -> không xây dựng được khối đoàn kết toàn dân tộc. Qua Hội nghị TW Đảng VI (11-1939) thành lập Mặt trận Phản đế Đông Dương và Hội nghị TW Đảng VIII (5-1941) thành lập Mặt trận Việt Minh đều thực hiện việc tập hợp lực lượng toàn dân tộc.

(AI giải đề cho tôi)
Chiến tranh thế giới thứ hai (1/9/1939) bùng nổ và lan rộng, tại Viễn Đông thực dân Pháp bị phát xít Nhật chèn ép, chúng tăng cường vơ vét bóc lột khiến đời sống nhân dân ta cực khổ. Mâu thuẫn chủ yếu của dân tộc là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với phát xít Nhật - Pháp, do đó nhiệm vụ giải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu (Hội nghị Trung ương 8, tháng 5/1941). A, B chỉ phản ánh một phần hệ quả kinh tế - xã hội; D sai vì thời cơ giành chính quyền trong cả nước chỉ xuất hiện năm 1945, không phải giai đoạn 1939-1941. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 31: C).

Phương pháp: Phân tích, rút ra bài học kinh nghiệm.
Cách giải:
Trong phong trào giải phóng dân tộc (1939 – 1945), trước sự thay đổi của tình hình thế giới và trong nước, Đảng quyết định gác lại cách mạng ruộng đất, tập trung mũi nhọn vào kẻ thù nhằm giải phóng dân tộc và giành độc lập. Bài học về tập trung đấu tranh vào kẻ thù nguy hiểm nhất của cách mạng tháng Tám là bài học quý giá được Đảng và Chính phủ vận dụng sáng tạo trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản (1945 – 1946). Trước những phân tích về hoàn cảnh cụ thể, trong giai đoạn này, kẻ thù nguy hiểm nhất của ta là thực dân Pháp. Vì vậy, Đảng và Chính phủ đã có nhiều sách lược để hoà hoãn, nhân nhượng với Pháp trước khi bước vào một cuộc chiến trường kì.
Chọn A.

Phương pháp: SGK Lịch sử 12, nội dung phong trào giải phóng dân tộc 1939 - 1945.
Cách giải:
Trong giai đoạn 1939 -1945, Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập ở Việt Nam.
Chọn D.

Phương pháp: So sánh.
Cách giải:
Ở Việt Nam, phong trào cách mạng 1930 - 1931 và phong trào giải phóng dân tộc 1939 - 1945 có điểm tương đồng là sử dụng bạo lực chính trị của quần chúng nhân dân.
Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phong trào giải phóng dân tộc 1939-1945, nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tích cực tham gia xây dựng căn cứ địa cách mạng (như căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai, Cao Bằng, sau này là Việt Bắc) để chuẩn bị lực lượng vũ trang và khởi nghĩa giành độc lập. Các phương án B (đấu tranh đòi Mỹ rút quân), C (bài trừ chủ nghĩa khủng bố), D (xây dựng đường cao tốc) không thuộc giai đoạn 1939-1945. Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phong trào giải phóng dân tộc 1939-1945, nhân dân Việt Nam đã xây dựng Khu giải phóng Việt Bắc (tháng 6-1945, do Ủy ban Dân tộc giải phóng đứng đầu). Các hoạt động tiến công quân Mĩ ở An Lão, Ba Gia, Đồng Xoài đều diễn ra trong kháng chiến chống Mĩ (sau 1965), không thuộc giai đoạn 1939-1945. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 2 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Cao trào kháng Nhật cứu nước (từ tháng 3-1945, sau khi Nhật đảo chính Pháp) với hình thức đấu tranh phù hợp là phá kho thóc, phá gạo, giành chính quyền bộ phận ở một số huyện, tỉnh. Qua cao trào này, Đảng đã giành chính quyền bộ phận, mở rộng căn cứ địa cách mạng (Bắc Sơn - Võ Nhai, Cao Bằng, Việt Bắc...) và các tổ chức quần chúng (Mặt trận Việt Minh, các hội cứu quốc), tạo bàn đạp trực tiếp cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945. Phương án B sai vì chưa giành chính quyền ở tất cả các vùng nông thôn; C sai vì cao trào không tấn công trực tiếp làm thời cơ chín muồi (thời cơ chín muồi do Nhật đầu hàng Đồng minh 8-1945); D không phải đóng góp đặc trưng nhất của cao trào này. Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Cương lĩnh chính trị đầu tiên (2-1930) xác định đường lối giải phóng dân tộc theo hướng vô sản, trong đó nhấn mạnh đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh công - nông. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 5-1941) kế thừa nội dung này khi chủ trương thành lập Việt Minh, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc đặt lên hàng đầu, giải quyết vấn đề dân tộc trước vấn đề giai cấp. Các phương án A, C, D không phải nội dung kế thừa trực tiếp: chính phủ công nông binh và hình thái khởi nghĩa là nội dung của Luận cương chính trị tháng 10-1930; ruộng đất là vấn đề nền tảng được nhấn mạnh ở Luận cương chứ không phải điểm kế thừa nổi bật của Nghị quyết 8. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (câu 38: B).

(AI giải đề cho tôi)
Trong giai đoạn 1939–1945, Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập Mặt trận Việt Minh (19/5/1941) để tập hợp, đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân tiến hành cuộc vận động giải phóng dân tộc, chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (Cách mạng Tháng Tám 1945). Các phương án khác không phù hợp: cải cách ruộng đất diễn ra sau 1953–1957; chống chính quyền Sài Gòn và Tổng tuyển cử bầu Quốc hội (6/1/1946) thuộc giai đoạn sau 1945. Đáp án đúng là D, trùng với bảng đáp án của đề (Câu 10: D).