Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nguyên nhân thắng lợi và bài học kháng chiến 1945–1975 (Lịch sử Lớp 12)

Phương pháp: Phân tích các phương án.
Cách giải:
A chọn vì nội dung của phương án này là nguyên nhân khách quan làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 – 1954).
B, C, D loại vì nội dung của các phương án này là nguyên nhân chủ quan làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 – 1954)
Chọn A.

Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cách mạng tháng Tám (1945) và cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc.
- Xác định điểm tương đồng giữa Cách mạng tháng Tám và cuộc chiến tranh giải phóng.
Cách giải:
Cách mạng tháng Tám (1945) và các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc (1945 - 1975) ở Việt Nam đều giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ dân chủ.
Cách mạng tháng Tám (1945): đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, đồng thời giải quyết yêu cầu dân chủ (lật đổ chế độ phong kiến, thiết lập chính quyền của nhân dân).
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) ta thực hiện nhiệm vụ vừa kháng chiến vừa kiến quốc. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) ta thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ ở hai miền Nam Bắc.
A loại, trong Cách mạng tháng Tám (1945) ta không thực hiện nhiệm vụ “kháng chiến và kiến quốc”.
B loại, nhiệm vụ giành chính quyền phù hợp với Cách mạng tháng Tám (1945).
D loại, khởi nghĩa vũ trang không phản ánh đúng trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)

Phương pháp:
- Xem lại nội dung đoạn tư liệu.
- Xác định nguyên nhân Việt Nam giành được thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Cách giải:
Nhân dân Việt Nam giành được thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) là do nguyên nhân truyền thống yêu nước, đoàn kết của dân tộc được phát huy.

Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954).
- Xác định điểm tương đồng của các chiến dịch quân sự trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Cách giải:
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), các chiến dịch quân sự của quân dân Việt Nam đều thực hiện mục tiêu bảo vệ thành quả của Cách mạng tháng Tám (1945).
A loại, trong kháng chiến chống Pháp không phải tất cả các chiến dịch quân sự đều có sự phối hợp giữa mặt trận quân sự với mặt trận ngoại giao.
B loại, từ năm 1950, ta mới nhận được sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa.
C loại, từ năm 1949 với kế hoạch Rơ - ve Mỹ từng bước dính líu và can thiệp sâu vào chiến tranh Đông Dương. Đáp án: D

Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
- Xác định nhận định không đúng về cuộc kháng chiến.
Cách giải:
Liên Xô ủng hộ Việt Nam đấu tranh vũ trang ngay từ ngày đầu cuộc kháng chiến phản ánh không đúng về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) của nhân dân Việt Nam.
Đáp án: C

Lời giải:
- Đáp án A, B, C loại vì hậu phương không thể phân biệt rạch ròi với tiền tuyến; hậu phương không chỉ cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến mà còn tham gia kháng chiến. Ví dụ như trong cuộc chiến đấu chống 2 lần chiến tranh phá hoại của Mĩ.
- Đáp án D đúng vì tiền tuyến và hậu phương không có sự phân biệt rạch ròi về mặt không gian. Hậu phương cũng có thể trở thành tiền tuyến bất kì lúc nào, tùy thuộc vào tình hình thực tế.
Đáp án cần chọn là: D

Câu 18 (TH):
Phương pháp:
- Xem lại kiến thức về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
- Từ khóa quan trọng: 1954 - 1975, phản ánh đúng, thắng lợi.
- Phân tích tính đúng sai của các đáp án và đưa ra kết luận.
Cách giải:
A đúng vì Kết thúc thắng lợi cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên phạm vi cả nước. Đây là một trong những chiến công vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đánh dấu sự kết thúc của 30 năm chiến tranh giành độc lập, tự do. Thắng lợi này đã hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên cả nước, thống nhất đất nước và mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam.
B loại vì Làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn cầu: Mặc dù thắng lợi của Việt Nam có tác động lớn đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, nhưng không làm sụp đổ hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ.
C loại vì Tác động to lớn đến thế giới, làm sụp đổ hoàn toàn chiến lược toàn cầu của Mỹ: Chiến thắng của Việt Nam có tác động lớn đến chiến lược toàn cầu của Mỹ, nhưng không làm sụp đổ hoàn toàn.
D loại vì Góp phần mở rộng không gian địa lí của hệ thống chủ nghĩa xã hội trên thế giới: Trong giai đoạn này, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa trên thế giới đang suy yếu, nên việc Việt Nam thắng lợi không có tác động mở rộng không gian địa lý của hệ thống xã hội chủ nghĩa.
Chọn A.

Câu 21 (VD):
Phương pháp:
- Xem lại nội dung Công cuộc Đổi mới từ năm 1986 đến nay.
- Xác định nguyên tắc của Công cuộc Đổi mới từ năm 1986 đến nay.
Cách giải:
Trong cả ba giai đoạn Cách mạng tháng Tám 1945, kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), Đảng luôn vận dụng bài học kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để giành thắng lợi:
- Cách mạng tháng Tám 1945: Tận dụng thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, tranh thủ xu thế dân chủ và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
- Kháng chiến chống Pháp: Nhận viện trợ từ Liên Xô, Trung Quốc và phong trào ủng hộ hòa bình của nhân dân thế giới.
- Kháng chiến chống Mỹ: Kết hợp tinh thần đấu tranh dân tộc với sự ủng hộ của các nước XHCN và phong trào phản đối chiến tranh trên toàn cầu.
Các đáp án khác:
- A loại vì giai đoạn này, Việt Nam không thiết lập quan hệ toàn diện với các cường quốc, mà chỉ tranh thủ viện trợ từ phe XHCN.
- B loại vì khái niệm “hội nhập” mang tính hiện đại, không phù hợp với bối cảnh đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước.
- C loại vì dù Đảng có vai trò lãnh đạo, nhưng bài học xuyên suốt không chỉ nằm ở vai trò lãnh đạo mà còn ở việc kết hợp sức mạnh dân tộc và quốc tế.
Chọn D.

Phương pháp:
- Xem lại nội dung của Cách mạng tháng Tám năm 1945 và Tổng tiến công nổi dậy Xuân 1975.
- So sánh tìm điểm giống nhau về nghệ thuật chỉ đạo giữa Cách mạng tháng Tám 1945 và Tổng tiến công nổi dậy Xuân 1975.
Cách giải:
Điểm giống nhau cơ bản về nghệ thuật chỉ đạo giữa Cách mạng tháng Tám 1945 với Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 là:
- Cả hai sự kiện đều tận dụng đúng thời cơ quyết định:
+ 1945: Nhật đầu hàng Đồng minh (15/8), chính quyền tay sai hoang mang => Đảng phát động Tổng khởi nghĩa ngay lập tức.
+ 1975: Sau chiến thắng Tây Nguyên, ta nhận thấy quân địch suy yếu nhanh => quyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam.
- Huy động lực lượng cách mạng nhanh chóng và toàn diện:
+ 1945: Phối hợp đấu tranh vũ trang và chính trị, nhân dân nổi dậy giành chính quyền.
+ 1975: Kết hợp tổng tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng.
Các đáp án khác loại:
A loại vì Cách mạng tháng Tám không nhận hỗ trợ quân sự trực tiếp từ Đồng minh.
B loại vì 1945 chủ yếu là kết hợp quân sự - chính trị, còn 1975 có cả ngoại giao.
C loại vì 1945 là Tổng khởi nghĩa, 1975 là Tổng tiến công và nổi dậy (khác về phương thức).
Chọn D.

Phương pháp:
SGK Lịch sử 12, trang 165.
Cách giải:
Trong giai đoạn 1954 – 1975, cách mạng miền Nam Việt Nam có vai trò quyết định trực tiếp trong việc đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mĩ và tay sai giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Chọn B.

Chọn B.
Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng ta chủ trương giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. Thực tế cách mạng Việt Nam không thể giành thắng lợi ngay lập tức mà phải trải qua từng giai đoạn, từng chiến dịch, từng bước làm thay đổi tương quan lực lượng. Vì vậy chọn B.

Chọn B. Một nguyên nhân chủ quan quan trọng dẫn đến thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, đoàn kết chiến đấu của nhân dân Việt Nam. A sai vì các nước xã hội chủ nghĩa không ủng hộ Việt Nam “ngay từ đầu”. C, D không đúng với thực tế lịch sử.

Chọn D. Căn cứ địa trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 và hậu phương trong các cuộc chiến tranh 1945 - 1975 đều được xây dựng linh hoạt, không chỉ ở vùng tự do mà còn có cơ sở trong vùng địch tạm chiếm. A sai vì đó không nhất thiết là nơi chiến sự ác liệt nhất. B sai vì không thể nói “tuyệt đối an toàn”. C sai vì hậu phương không phải lúc nào cũng tổ chức theo mô hình căn cứ du kích.

(AI giải đề cho tôi)
Hai cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội (6/1/1946 và 4/1976) đều được tổ chức rộng rãi với sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân không phân biệt tôn giáo, giai cấp, dân tộc, thể hiện tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Đáp án trùng với bảng đáp án (câu 11: B).

(AI giải đề cho tôi)
Cả Hiệp định Giơnevơ (1954) và Hiệp định Pari (1973) đều có điểm giống nhau là các nước đế quốc (Pháp năm 1954, Mỹ năm 1973) cam kết tôn trọng những quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam: độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. B sai vì chỉ Hiệp định Giơnevơ có thỏa thuận ngừng bắn để tập kết, chuyển quân, chuyển giao khu vực; Hiệp định Pari không có nội dung này. C sai vì Hiệp định Giơnevơ chưa đưa đến thắng lợi trọn vẹn của cuộc kháng chiến chống Pháp. D sai vì quy định thời hạn 300 ngày chỉ thuộc Hiệp định Pari (rút quân của Mỹ), không có ở Giơnevơ. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 35: A).

(AI giải đề cho tôi)
Nguyên nhân khách quan (thuộc về hoàn cảnh, không phụ thuộc ý chí chủ quan của mỗi nước) dẫn đến thắng lợi chung của ba nước Đông Dương là sự đoàn kết, gắn bó của ba dân tộc Việt Nam, Lào, Campuchia trong chiến đấu chống kẻ thù chung, thể hiện qua liên minh kháng chiến (Hội Liên hiệp quốc dân Đông Dương, Mặt trận Liên Việt - Khmer - Lào, Hiệp ước liên hợp 1950...). Các phương án B, C, D không đúng vì: B sai vì Đảng Cộng sản Đông Dương chỉ lãnh đạo cách mạng Việt Nam, không lãnh đạo Lào và Campuchia; C là đường lối (mang tính chủ quan); D là truyền thống dân tộc của từng nước, không phải yếu tố gắn kết chung. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 10 = A).

(AI giải đề cho tôi)
Hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954, đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ 1954) và chống đế quốc Mĩ (1954-1975) của nhân dân Việt Nam đã đập tan hai đế quốc lớn của chủ nghĩa thực dân, làm suy yếu và góp phần trực tiếp xóa bỏ chủ nghĩa thực dân trên thế giới trong thế kỉ XX. Cách mạng tháng Tám (1945) chỉ lật đổ thực dân Pháp ở Việt Nam, chưa góp phần xóa bỏ chủ nghĩa thực dân trên phạm vi thế giới; Tổng tiến công Xuân 1975 chỉ là một giai đoạn của kháng chiến chống Mĩ. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 13 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước thắng lợi (1975) có ý nghĩa lớn nhất là bảo vệ vững chắc thành quả của cách mạng tháng Tám năm 1945 và nền độc lập dân tộc, giữ vững chế độ xã hội chủ nghĩa ở cả hai miền. Phương án A sai vì ách thống trị của thực dân Pháp đã chấm dứt từ 1954; C sai vì con số 70 năm không đúng; D sai vì miền Bắc đã xây dựng CNXH từ trước, không phải ý nghĩa lớn nhất của cuộc kháng chiến. Bảng đáp án nguồn (trang 210) cũng cho câu 18 là B, khớp với kết quả giải độc lập.

(AI giải đề cho tôi)
Bài học mang tính thời sự, vận dụng trong giai đoạn hiện nay là đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh của nhân dân — đây là bài học xuyên suốt được Đảng nhấn mạnh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đáp án bảng (trang 210) cũng cho câu 23 là C, khớp với kết quả giải độc lập.

(AI giải đề cho tôi)
Thực tiễn kháng chiến 30 năm (1945–1975) cho thấy trong chiến tranh nhân dân, tiền tuyến và hậu phương không tách rời: hậu phương miền Bắc vừa là căn cứ, vừa trực tiếp tham chiến (đánh máy bay, thanh niên xung phong, vận tải chi viện); tiền tuyến lại gắn liền với hậu phương, mỗi địa phương đều có thể là tiền tuyến. Do đó ranh giới giữa tiền tuyến và hậu phương có mối quan hệ hữu cơ và biện chứng. Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (Câu 31: C).