Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Nguyên nhân thắng lợi và bài học kháng chiến 1945–1975 (Lịch sử Lớp 12)

Chọn D. Tư liệu nêu rõ các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam có điểm tương đồng là diễn ra trong hoàn cảnh “lấy nhỏ đánh lớn”. Vì vậy, nhận định đúng là lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều.

(AI giải đề cho tôi)
Phong trào thi đua yêu nước 1951-1953 (thi đua tăng sản, diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm) phát huy sức mạnh toàn dân, khẳng định vai trò của quần chúng trong kháng chiến chống Pháp. Phong trào “Đồng khởi” 1959-1960 (Bến Tre rồi lan ra miền Nam) là cuộc đấu tranh của quần chúng kết hợp đấu tranh chính trị với bạo động vũ trang, phá thế kìm hãm, khẳng định sức mạnh của quần chúng trong cách mạng. Các phương án khác không đúng: A - mặt trận cứu nước mới (Mặt trận Dân tộc thống nhất 1951) không phải kết quả của phong trào Đồng khởi; B - Đồng khởi giáng đòn vào chính sách thực dân mới nhưng thi đua yêu nước 1951-1953 nhằm chống Pháp, không phải “thực dân mới”; C - thành lập chính quyền nhân dân ở nhiều địa phương là kết quả của Đồng khởi, không phải của phong trào thi đua 1951-1953. Vậy điểm tương đồng là khẳng định sức mạnh của quần chúng trong cách mạng.

Đáp án D. Đúng vì phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân khi tham gia các hoạt động cách mạng: xây dựng đất nước, chống thực dân...

(AI giải đề cho tôi)
Câu 39 yêu cầu chọn luận điểm KHÔNG chứng minh được cho quan điểm: kháng chiến chống Pháp (1945–1954) bảo vệ và phát huy thành quả cách mạng tháng Tám 1945. Phân tích các phương án: A đúng vì chính quyền dân chủ nhân dân được củng cố, vị thế quốc tế nâng cao là kết quả trực tiếp của kháng chiến, bảo vệ thành quả chính quyền cách mạng. B đúng vì những nền móng đầu tiên của chủ nghĩa xã hội (cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế ở miền Bắc sau 1954) là sự phát huy thành quả cách mạng. C đúng vì các quyền dân tộc cơ bản được quốc tế công nhận (Hiệp định Genève 1954 công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam) là bảo vệ thành quả của Cách mạng tháng Tám (tuyên bố độc lập 1945). D sai vì 'Một nửa đất nước được giải phóng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội' là kết quả/mục tiêu sau Hiệp định Genève 1954, thuộc giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, không phải luận điểm chứng minh việc bảo vệ và phát huy thành quả cách mạng tháng Tám trong cuộc kháng chiến 1945–1954. Đáp án khớp với đáp án nguồn (39-D).

(AI giải đề cho tôi)
Cả Cách mạng tháng Tám năm 1945 và cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954) đều có điểm tương đồng là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại: Cách mạng tháng Tám diễn ra trong hoàn cảnh Thế chiến thứ hai kết thúc, được sự ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới và Liên Xô; kháng chiến chống Pháp được sự ủng hộ của các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào giải phóng dân tộc. Các phương án khác không phải điểm tương đồng: B (kháng chiến và kiến quốc) chỉ là nhiệm vụ sau Cách mạng tháng Tám; C (lực lượng chính trị nòng cốt) không phải nội dung đặc trưng chung; D (giải quyết triệt để nhiệm vụ dân tộc với dân chủ) không đúng vì kháng chiến chống Pháp chưa giải quyết triệt để nhiệm vụ dân chủ. Đáp án nguồn: A, khớp với đáp án tự giải.

Chọn D.
Cách mạng tháng Tám, kháng chiến chống Pháp và kháng chiến chống Mĩ đều có sự lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc. Tuy nhiên, nói "mỗi bước chuyển của cách mạng đều chịu tác động trực tiếp từ xu thế đối thoại và hợp tác" là không đúng, vì xu thế này không phải đặc điểm chung chi phối trực tiếp cả ba sự kiện.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 giành thắng lợi chủ yếu bằng sức mạnh dân tộc, trong điều kiện quốc tế thuận lợi nhưng chưa có sự ủng hộ, giúp đỡ trực tiếp rộng rãi của các lực lượng quốc tế tiến bộ như cuộc kháng chiến chống Pháp giai đoạn sau năm 1950.
B và C là điểm chung.
D sai vì Cách mạng tháng Tám không chỉ là đấu tranh chính trị hòa bình mà là cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

A, B. Sai vì: Điểm khác. C. Sai vì: có lợi hoàn toàn. D. Đúng vì: Các chiến dịch thắng lợi đều góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến và kiến quốc.

A, C, D. Sai vì: điểm khác. B. Đúng vì: có sự sáng tạo trong phương thức sử dụng lực lượng cách mạng: đều sử dụng lực lượng chính trị và vũ trang nhưng mỗi lực lượng ở từng thời kì lại có vai trò khác nhau.

A. Sai vì: Bắt đầu. B, C. Sai vì: điểm khác. D. Đúng vì: Lực lượng vũ trang chính quy giữ vai trò quyết định thắng lợi: các chiến dịch trong kháng chiến chống Pháp và các cuộc tiến công, tổng tiến công và nổi dậy trong kháng chiến chống Mỹ đều sử dụng lực lượng vũ trang chính quy nòng cốt tiến hành và giành thắng lợi (ví dụ như trận Điện Biên Phủ; Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975).

- Đáp án A, B, C loại vì hậu phương không thể phân biệt rạch ròi với tiền tuyến; hậu phương không chỉ cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến mà còn tham gia kháng chiến. Ví dụ như trong cuộc chiến đấu chống 2 lần chiến tranh phá hoại của Mĩ. - Đáp án D đúng vì tiền tuyến và hậu phương không có sự phân biệt rạch ròi về mặt không gian. Hậu phương cũng có thể trở thành tiền tuyến bất kì lúc nào, tùy thuộc vào tình hình thực tế. Đáp án cần chọn là: D

Câu 16 (VD):
Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cách mạng tháng Tám năm 1945, Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.
- So sánh, tìm điểm tương đồng.
Cách giải:
Cách mạng tháng Tám (1945) thành công do hội tụ đầy đủ các yếu tố điều kiện khách quan, điều kiện chủ quan và chớp đúng thời cơ. Để chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa, toàn Đảng toàn dân đã có sự chuẩn bị trong suốt 15 năm trải qua hàng loạt các phong trào cách mạng 1930 – 1931, phong trào dân chủ 1936 – 1939, cao trào kháng Nhật cứu nước (1945)… một trong những ý nghĩa của các phong trào trên là làm kẻ thù suy yếu, tương quan lực lượng giữa ta và địch có sự thay đổi… tạo ra những điều kiện chủ quan thuận lợi để chớp thời cơ.
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975) nhân dân miền Nam đã liên tục đánh bại hàng loạt các chiến lược chiến tranh của Mỹ, làm lung lay tận gốc rễ chính quyền tay sai, đồng thời làm suy yếu lực lượng Mỹ - chính quyền Sài Gòn. Những thắng lợi đó đã tạo ra những điều kiện chủ quan thuận lợi để ta thúc đẩy thời cơ chín muồi, tiến lên và giành thắng lợi.
Chọn A

Chọn A. chỉ bao gồm sức mạnh về vật chất, quân số, vũ khí, phương tiện chiến tranh.
Lời giải: Tư liệu nhấn mạnh sức mạnh dân tộc không chỉ là vật chất mà còn gồm sức mạnh tinh thần, sức mạnh quần chúng, sức mạnh của chính nghĩa và sự lãnh đạo đúng đắn.

Chọn B. Thế và lực chuyển hoá không ngừng, thế phản ánh xu thế vận động của lực.
Lời giải: Qua các thắng lợi Việt Bắc 1947, Biên giới 1950, Điện Biên Phủ 1954, lực lượng cách mạng ngày càng lớn mạnh, từ đó tạo ra thế mới trên chiến trường. Vì vậy, thế và lực luôn vận động, chuyển hoá cho nhau.

a) Đúng. Tư liệu khẳng định nét sáng tạo của chiến tranh cách mạng Việt Nam là kết hợp chiến tranh với khởi nghĩa, tiến công với nổi dậy.
b) Đúng. Trong kháng chiến chống Mĩ, cách mạng Việt Nam kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, kết hợp chiến tranh với khởi nghĩa.
c) Đúng. Cách mạng miền Nam phát triển từ đấu tranh chính trị lên kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, từ khởi nghĩa từng phần phát triển thành chiến tranh cách mạng.
d) Sai. Chiến tranh cách mạng Việt Nam không phải là cuộc chiến tranh thông thường. Đây là chiến tranh nhân dân, chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
a) Đúng. Tư liệu khẳng định nét sáng tạo của chiến tranh cách mạng Việt Nam là kết hợp chiến tranh với khởi nghĩa, tiến công với nổi dậy.
b) Đúng. Trong kháng chiến chống Mĩ, cách mạng Việt Nam kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, kết hợp chiến tranh với khởi nghĩa.
c) Đúng. Cách mạng miền Nam phát triển từ đấu tranh chính trị lên kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, từ khởi nghĩa từng phần phát triển thành chiến tranh cách mạng.
d) Sai. Chiến tranh cách mạng Việt Nam không phải là cuộc chiến tranh thông thường. Đây là chiến tranh nhân dân, chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.

Câu 21 (VD):
Phương pháp:
- Xem lại nội dung Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975) và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954).
- So sánh, tìm điểm mới của cuộc kháng chiến chống Mỹ so với cuộc kháng chiến chống Pháp.
Cách giải:
Ở Việt Nam, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) có điểm mới so với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) là kết hợp khởi nghĩa từng phần của quần chúng nhân dân với chiến tranh cách mạng.
Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 4 (PHẦN II - đúng/sai), tư liệu về khối đại đoàn kết toàn dân (Lê Hữu Nghĩa, Những bài học kinh nghiệm của cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, tr. 159-160).

a) Đúng. Tư liệu khẳng định khối đại đoàn kết toàn dân 'được tổ chức một cách có hệ thống để phối hợp hành động', khiến 'sức mạnh của đoàn kết toàn dân được tăng lên gấp bội', và nhờ đó cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc 'cuối cùng đã giành được thắng lợi'. Điều này cho thấy khối đại đoàn kết được tổ chức chặt chẽ và có vai trò quyết định trong thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

b) Đúng. Đây là bài học kinh nghiệm lớn của cách mạng Việt Nam: phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Trong bối cảnh hiện nay, bài học này vẫn giữ nguyên giá trị, là yếu tố then chốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

c) Sai. Đại đoàn kết dân tộc là đường lối, truyền thống được phát huy thường xuyên, liên tục trong mọi giai đoạn cách mạng (khai sinh Mặt trận Việt Minh 1941, Mặt trận Liên Việt 1951, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 1976...), không chỉ phát huy cao độ khi đất nước có ngoại xâm.

d) Sai. Dù điều kiện lịch sử đã thay đổi, bài học về đại đoàn kết toàn dân vẫn là bài học cốt lõi, được Đảng và Nhà nước tiếp tục vận dụng (nghị quyết về đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ đổi mới và bảo vệ Tổ quốc).
a) (AI giải đề cho tôi)
Tư liệu khẳng định khối đại đoàn kết toàn dân được tổ chức có hệ thống, phối hợp hành động, làm sức mạnh tăng lên gấp bội và dẫn tới thắng lợi cuối cùng của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đại đoàn kết toàn dân là bài học kinh nghiệm lớn của cách mạng Việt Nam, vẫn là yếu tố then chốt trong bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
c) (AI giải đề cho tôi)
Đại đoàn kết dân tộc được phát huy thường xuyên trong mọi giai đoạn cách mạng, không chỉ khi đất nước có ngoại xâm.
d) (AI giải đề cho tôi)
Bài học đại đoàn kết toàn dân vẫn phù hợp và được tiếp tục vận dụng trong bối cảnh hiện nay dù điều kiện lịch sử đã thay đổi.

A. Sai vì: Nâng cao vị thế mọi mặt.

B. Sai vì: kháng chiến.

C. Đúng vì: Hậu phương kháng chiến của nhân dân Việt Nam (1951-1953) và căn cứ địa trong Cách mạng tháng Tám (1945) là yếu tố quyết định giải quyết vấn đề tiềm lực của cách mạng, từ đó góp phần đưa cuộc chiến tranh giải phóng đi đến thắng lợi hoàn toàn.

D. Sai vì: chuẩn bị cuối cùng cho cuộc tổng khởi nghĩa.

A. Sai vì: xu thế toàn cầu hoá.

B. Sai vì: chống chủ nghĩa thực dân kiểu cũ.

C. Sai vì: nòng cốt là liên minh công - nông - trí thức.

D. Đúng vì: 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc (1945-1975) ta đã buộc đối kẻ thù phải đánh theo cách mà ta lựa chọn (địch lựa chọn đánh nhanh thắng nhanh -> ta buộc địch phải đánh lâu dài; địch muốn tập trung quân -> ta buộc chúng phải phân tán lực lượng.

Đoạn tư liệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về niềm tin thắng lợi của nhân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nguyên nhân thắng lợi được nêu gồm: có chính nghĩa, đoàn kết trong Mặt trận Giải phóng miền Nam, được các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới ủng hộ.

a) Đúng. Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước khẳng định đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Lao động Việt Nam. Đây là nguyên nhân quan trọng quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến.

b) Đúng. Đoạn tư liệu nêu rõ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam được "các nước anh em trong phe xã hội chủ nghĩa ủng hộ". Trong thực tế, Việt Nam nhận được sự giúp đỡ của Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa.

c) Sai. Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước đánh bại chủ nghĩa thực dân kiểu mới của Mĩ ở Việt Nam, cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Tuy nhiên, nói rằng thắng lợi này đánh dấu sự thất bại của chủ nghĩa thực dân kiểu mới "trên toàn cầu" là khái quát quá rộng, không chính xác.

d) Đúng. Đoạn tư liệu đề cập đến việc nhân dân miền Nam nhất định sẽ giành thắng lợi cuối cùng trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước. Vì vậy, nhận định này phù hợp với nội dung tư liệu.
a) Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước khẳng định đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Lao động Việt Nam.

Đây là nguyên nhân quan trọng quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Kết luận: Đúng.
b) Đoạn tư liệu nêu rõ cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam được "các nước anh em trong phe xã hội chủ nghĩa ủng hộ". Trong thực tế, Việt Nam nhận được sự giúp đỡ của Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa.

Kết luận: Đúng.
c) Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước đánh bại chủ nghĩa thực dân kiểu mới của Mĩ ở Việt Nam, cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

Tuy nhiên, nói rằng thắng lợi này đánh dấu sự thất bại của chủ nghĩa thực dân kiểu mới "trên toàn cầu" là khái quát quá rộng, không chính xác.

Kết luận: Sai.
d) Đoạn tư liệu đề cập đến việc nhân dân miền Nam nhất định sẽ giành thắng lợi cuối cùng trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước. Vì vậy, nhận định này phù hợp với nội dung tư liệu.

Kết luận: Đúng.